مقایسه باتریهای AGM و ژلی؛ کدام یک در خودروهای سنگین کارایی بیشتری دارد؟ 
این روزها بحث جایگزینی کامیونهای قدیمی با مدلهای جدید داغ است و دو گزینه اصلی یعنی کامیونهای برقی و کامیونهای LNG بیش از هر چیزی توجه رانندگان و شرکتهای حملونقل را به خود جلب کردهاند. هر کدام از این خودروها هزینهها و مزایای خاص خودشان را دارند و انتخاب بین آنها مستقیما روی سود و درآمد شما تاثیر میگذارد.
در این مقاله از پایه یک به بررسی دقیق این دو مدل پرداخته و موارد زیر را تحلیل میکنیم:
- آشنایی با فناوری پیشرانههای برقی و موتورهای LNG
- بررسی قیمت اولیه و چالشهای خرید برای رانندگان و مدیران ناوگان
- مقایسه هزینه تامین انرژی (برق و گاز مایع)
- بررسی هزینههای مرتبط با تعمیرات و سرویسهای دورهای
- ارزیابی طول عمر مفید باتریها و مخازن
- دسترسی به زیرساختهای شارژ و ایستگاههای سوختگیری
- بررسی تاثیر وزن خالص خودرو بر ظرفیت بارگیری
اگر به دنبال شناخت دقیق هزینههای مالکیت و تفاوتهای کاربردی این دو نوع کامیون هستید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
نگاهی به فناوری کامیونهای برقی و LNG
کامیونهای برقی ساختاری کاملا متفاوت از خودروهای رایج دارند. در این خودروها موتور احتراق داخلی، گیربکسهای پیچیده چند سرعته و سیستم اگزوز حذف شدهاند. انرژی مورد نیاز برای حرکت کامیونهای برقی از طریق باتریهای لیتیوم یون تامین میشود که معمولا در شاسی خودرو جاسازی شدهاند و نیروی خود را به موتورهای الکتریکی قدرتمند منتقل میکنند. سادگی مکانیکی و بازدهی بالای تبدیل انرژی از ویژگیهای بارز این فناوری هستند.
در سوی دیگر کامیونهای گاز طبیعی مایع LNG قرار دارند که از نظر فنی شباهت زیادی به کامیونهای دیزلی معمولی دارند. موتور این کامیونها همچنان از نوع احتراق داخلی و دارای قطعات متحرک بسیاری مانند پیستون، میللنگ و سوپاپ است اما احتراق پاکتری نسبت به دیزل دارد و صدای کمتری تولید میکند.
در حالی که کامیون برقی به دلیل فناوری پیشرفته باتریها هزینه خرید بالایی دارد، کامیون LNG به دلیل پیچیدگی مخازن و سیستم سوخت رسانی خاص خود هزینهای بیشتر از دیزل اما کمتر از برقی را به خریدار تحمیل میکند.
مقایسه قیمت و ارزش خرید؛ کامیون LNG گرانتر است یا برقی؟
در حال حاضر کامیونهای برقی گرانترین گزینه در بازار هستند و قیمت آنها گاهی تا دو یا سه برابر یک کامیون دیزلی معمولی است. دلیل اصلی این گرانی قیمت بالای باتریهاست که بخش بزرگی از هزینه ساخت را تشکیل میدهند. این موضوع برای شرکتهایی که قصد نوسازی ناوگان و خرید چندین کامیون را دارند چالش بزرگی ایجاد میکند و نیاز به تامین سرمایه اولیه زیادی دارد که شاید برای همه مقدور نباشد.
در سمت دیگر کامیونهای LNG قرار دارند که قیمت مناسبتری دارند. هزینه خرید آنها معمولا حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از مدلهای دیزلی رایج است که این افزایش قیمت هم ناشی از فناوری خاص و ایمنی بالای مخازن گاز مایع است.
بنابراین برای یک راننده یا شرکت که قصد خرید یک کامیون جدید را دارد، ورود به دنیای گازسوزها فشار مالی کمتری نسبت به مدلهای برقی وارد میکند. این اختلاف قیمت اولیه عاملی است که باعث میشود بسیاری از خریداران همچنان با احتیاط به سراغ مدلهای برقی بروند.

هزینه انرژی؛ مقایسه برق با گاز LNG
اگرچه قیمت خرید خودروهای برقی بیشتر است اما هزینههای نگهداری کمتر استفاده از آنها را در درازمدت بهصرفهتر میکند. الکتریسیته در مقایسه با سوختهای فسیلی معمولا ارزانتر است و مهمتر از آن موتورهای برقی بازدهی بسیار بالایی دارند.
این یعنی انرژی کمتری هدر میرود و هزینه طی کردن هر کیلومتر برای یک کامیونت پخش شهری یا یک کشنده سنگین برقی به مراتب کمتر از مدلهای سوختی است. ثبات نسبی قیمت برق در برابر نوسانات شدید بازار نفت و گاز نیز به مدیران کمک میکند تا حساب و کتاب دقیقتری داشته باشند.
در مقابل گاز LNG اگرچه سوخت پاکتری نسبت به گازوئیل است اما قیمت آن وابستگی زیادی به شرایط بازار جهانی انرژی دارد. در سالهای اخیر شاهد بودهایم که تغییرات قیمت گاز میتواند تمام محاسبات صرفهجویی را به هم بزند.
با این حال در مسیرهای ترانزیتی که پیدا کردن ایستگاه شارژ دشوار است، کامیونهای LNG به دلیل هزینه سوخت کمتر نسبت به دیزل و مسافت زیادی که با یک بار سوخت گیری طی میکنند، همچنان گزینهای اقتصادی محسوب میشوند.
مقایسه استهلاک کامیون برقی و LNG؛ آیا قطعات کمتر به معنای دردسر کمتر است؟
حذف موتورهای پیچیده و قطعات مصرفی در کامیونهای برقی، هزینه تعمیر و نگهداری آنها را بهشدت کاهش داده است. این موتورها چون قطعات متحرک کمتری دارند کمتر هم خراب میشوند و این یعنی کامیون زمان بیشتری را در جاده است و کمتر در تعمیرگاه میماند.
اما در مورد کامیونهای LNG اوضاع کمی متفاوت است. اگرچه این موتورها هم نسبت به نمونههای دیزلی کمتر کثیف میشوند اما هنوز همان ساختار موتورهای قدیمی را دارند. همچنین سیستمهای گاز مایع حساسیتهای خاصی دارند که باعث میشود هزینه سرویس و مراقبت از آنها مشابه یا حتی بیشتر از کامیونهای معمولی باشد.

عمر باتری و مخازن؛ طول عمر کدام بیشتر است؟
یکی از دغدغهها و نگرانیهای اصلی در مورد کامیونهای برقی مسئله طول عمر و دوام باتریهای آنها است. این باتریها پس از چند سال کارکرد مداوم و طی کردن چرخههای شارژ متعدد به مرور بازدهی اولیه خود را از دست میدهند و در نهایت تعویض آنها هزینه بسیار سنگینی را به مالک خودرو تحمیل میکند.
در مقابل مخازن ذخیرهسازی گاز در مدلهای LNG عمر بسیار طولانیتری دارند هرچند که این مخازن نیز برای حفظ استانداردهای ایمنی نیازمند بازرسیهای دورهای هستند. در یک جمعبندی کلی اگرچه موتورهای برقی عمر طولانی و استهلاک کمی دارند، اما مجموعه باتری همچنان نقطه ضعف اصلی آنها محسوب میشود. در مقابل، موتورهای گازی درست مانند هر پیشرانه احتراقی دیگری پس از پیمایش مسافتی، نیاز به تعمیرات اساسی و تعویض قطعات دارند.
شارژ یا سوختگیری؛ کدام راحتتر است؟
بزرگترین مشکل کامیونهای برقی در حال حاضر کمبود ایستگاههای شارژ است. شارژ کردن یک کامیون مثل گوشی موبایل نیست که همه جا بشود انجامش داد؛ این ماشینها نیاز به شارژرهای قدرتمندی دارند که فعلا در هر جادهای پیدا نمیشوند.
علاوه بر این شارژ شدن باتریها زمانبر است و راننده نمیتواند مثل مدلهای سوخت فسیلی در عرض چند دقیقه باک را پر کند و به راهش ادامه دهد. در مقابل وضعیت برای مدلهای LNG کمی بهتر است. اگرچه تعداد پمپگازهای این کامیونها هنوز به اندازه پمپ بنزینها زیاد نیست اما سوختگیری آنها بسیار سریعتر از شارژ شدن برقیهاست.
یک راننده کامیون گازی میتواند در مدت کوتاهی باک خود را پر کند و مسافت زیادی را طی کند. برای همین در حال حاضر برای مسیرهای طولانی مدلهای گازی دردسر کمتری برای پیدا کردن سوخت دارند.

وزن باتری در برابر وزن باک؛ کدام سنگینتر است؟
نکته بسیار مهمی که معمولا در محاسبات اولیه از قلم میافتد تاثیر وزن خالص خودرو بر بهرهوری آن است. باتریهای بهکار رفته در کامیونهای برقی وزن بسیار بالایی دارند که این موضوع مستقیما ظرفیت بارگیری مفید کامیون را کاهش میدهد؛ چرا که با بالا رفتن وزن خالص ماشین محدودیتهای تناژ مجاز در جادهها اجازه حمل بار سنگینتر را نمیدهند. اما در سوی دیگر مخازن سوخت در مدلهای LNG وزن به مراتب کمتری نسبت به پکیجهای باتری دارند، این سبکتر بودن به این معناست که کامیون میتواند در هر سرویس بار بیشتری جابهجا کند.
بالاخره کدام ارزش خرید دارد؟
واقعیت این است که هیچکدام از این دو برای هر نوع کاری مناسب نیستند. در نهایت انتخاب بین این دو کامیون به این بستگی دارد که مسیر شما کجا است و چه باری دارید. اگر بخواهیم خیلی خلاصه جمعبندی کنیم:
- کامیون برقی: مناسب برای مسیرهای کوتاه و توزیع شهری، انتخابی اقتصادی به شرط دسترسی به ایستگاه شارژ.
- کامیون LNG: گزینهای مناسب برای جادههای طولانی و ترانزیت، با توان پیمایش بالا و بدون نگرانی از سوختگیری مکرر.
دنیا دارد به سمت برقی شدن میرود اما تا زمانی که ایستگاههای شارژ مثل پمپ بنزینها فراگیر نشوند، مدلهای گازی بخاطر مسافت زیادی که با یک بار سوختگیری میروند جایگاه خودشان را در بازار حفظ میکنند.

به نظر شما در جادههای ایران کدام یکی انتخاب منطقیتر است؟ حتما نظرتان را برای ما بنویسید و بگویید شما کدام را انتخاب میکنید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.