آینده بازار خودروهای تجاری با ارز ترجیحی 
به گزارش پایه یک، پرداخت نشدن به موقع کرایه رانندگان و فقدان سامانه ملی اعلام بار به معضل روزمره در حمل و نقل جادهای کشور تبدیل شده است. رانندگانی که بار را سالم و به موقع تحویل میدهند، ناچارند هفتهها یا حتی ماهها برای دریافت حق الزحمه قانونی خود منتظر بمانند. این وضعیت نه تنها کرامت راننده را خدشهدار میکند، بلکه سرمایه در گردش ناوگان را نیز تهدید میکند.
سید فخرالدین شریعتی، راننده و فعال صنفی، با اشاره به مشکلات فعلی این بخش گفت: بسیاری از رانندگان به دلیل غیربومی بودن از دسترسی برابر به بار محروم هستند، وضعیتی که هیچ توجیه قانونی، شرعی یا اخلاقی ندارد. او همچنین تاکید کرد که نبود درگاه ملی و شفاف اعلام بار، زمینه ناعادلانه توزیع بار و بروز پدیدههایی مانند بومیگرایی، تبعیض منطقهای و اعمال نفوذ محلی در پایانهها را فراهم کرده است.
چرا سامانه پاک برای رانندگان حیاتی است؟
پاسخ کوتاه این است که سامانه پاک تنها راه جلوگیری از فساد و پرداختهای سلیقهای کرایه است. شریعتی با تاکید بر این نکته گفت: کرایه حمل باید صرفا از طریق سامانه پاک و همزمان با تخلیه بار پرداخت شود. هرگونه پرداخت دستی یا با تاخیر، مصداق روشن رانت و فساد است.
تحلیلهای تخصصی نشان میدهد که در نبود سامانه پاک، واسطهگری و پرداختهای خارج از سیستم رسمی افزایش یافته و این امر موجب تضییع حقوق رانندگان کامیون میشود. در بسیاری از استانها، رانندگان حتی پس از تحویل بار باید هفتهها برای دریافت کرایه خود صبر کنند، در حالی که هزینههای نگهداری و استهلاک ناوگان روز به روز افزایش مییابد.

نرخ کرایهها چگونه نظم بازار را به هم زده است؟
مشکل دیگر، اعمال سلیقهای نرخ «تن-کیلومتر» است. نرخها در هر استان به صورت متفاوت و بدون منطق اقتصادی تعیین میشوند و این وضعیت برنامهریزی معیشتی رانندگان را با مشکل مواجه کرده است. شریعتی با بیان اینکه نبود نرخ واحد کشوری، موجب آشفتگی در بازار کرایه شده است، تاکید کرد: کرایه مسیرهای رفت و برگشت بدون ضابطه مشخص، از استانی به استان دیگر تغییر میکند و رانندگان را در بلاتکلیفی قرار میدهد.
از نگاه کارشناسی، نرخ واحد و شفاف کشوری میتواند موجب ایجاد بازار منظم، کاهش اختلافات و افزایش عدالت در توزیع بار شود. بدون این نظام، رانندگان مجبورند هزینههای بیشتری متحمل شوند و قدرت برنامهریزی برای فعالیت حرفهای خود را از دست بدهند.

فشار هزینههای نگهداری و بازار قطعات
افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری کشنده، گرانی قطعات و لاستیک و نبود نظارت موثر بر بازار مصرفی رانندگان، مشکلات موجود را تشدید کرده است. رانندگان مجبورند با هزینههای سرسامآور مواجه شوند، در حالی که درآمدشان به دلیل تاخیر در پرداخت کرایه و نرخهای نامنظم کاهش مییابد.
شریعتی تاکید کرد که نظارت قانونی و شفاف بر بازار مصرفی، وظیفه حاکمیت است و دخالتهای سلیقهای مسئولان در فرآیندهای اجرایی، نه تنها بیعدالتی را تشدید میکند، بلکه عامل رانت و فساد نیز شده است.

مطالبات رانندگان کامیون
با توجه به مشکلات فعلی، رانندگان چند درخواست مشخص دارند:
- راهاندازی سامانه ملی و یکپارچه اعلام بار کشوری و تعیین نرخ واحد و شفاف تن-کیلومتر
- اجرای کامل سامانه پاک و پرداخت کرایه همزمان با تخلیه بار
- ایجاد ضمانت اجرایی قاطع برای جلوگیری از تاخیر در پرداخت کرایه
- نظارت واقعی و موثر بر بازار قطعات، لاستیک و اقلام مصرفی
- پایان دادن به رانت، بومیگرایی و دخالتهای خلاف منافع صنفی رانندگان
شریعتی با تاکید بر اهمیت قانون، شفافیت و عدالت در حمل و نقل جادهای گفت: حمل و نقل با وعده اداره نمیشود؛ بلکه با قانون، نظارت و شفافیت اداره میشود.

چشمانداز حمل و نقل جادهای کشور
مشکل تاخیر در پرداخت کرایه، نبود سامانه ملی و نرخهای غیرشفاف، نشاندهنده ضعف ساختاری در مدیریت حمل و نقل کشور است. تجربه جهانی نشان داده است که سیستمهای هوشمند و شفاف اعلام بار، نه تنها رانندگان را از پرداختهای سلیقهای و رانت مصون میدارند، بلکه بهرهوری ناوگان را نیز افزایش میدهند.
با اجرای سامانه پاک و نرخ واحد، میتوان سطح عدالت و شفافیت را ارتقا داد و سرمایه در گردش ناوگان را حفظ کرد. همچنین کاهش دخالتهای سلیقهای و ایجاد ضمانت اجرایی در پرداخت کرایه، امنیت اقتصادی رانندگان را تضمین میکند.
با توجه به مشکلات فعلی، شما چه راهکارهایی برای اجرای کامل سامانه پاک و ایجاد نرخ واحد ملی میبینید؟ آیا تجربهای از تاخیر در پرداخت کرایه یا رانتهای محلی داشتهاید که بتواند مسیر اصلاح را روشنتر کند؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.