آینده بازار خودروهای تجاری با ارز ترجیحی 
به گزارش پایه یک، توقف طولانی مدت حدود ۲۰۰ کامیون ایرانی در مرز ازبکستان بار دیگر مشکلات قدیمی ترانزیت بین ایران، ترکمنستان و ازبکستان را نمایان کرد. این کامیونها از روز ۱۱ بهمن تاکنون در مرز متوقف مانده و به دلیل نبود سند کامل «دوزبلاغ» اجازه ورود به خاک این کشور را پیدا نکردهاند. برخی دیگر از رانندگانی که قصد عبور از ازبکستان به سمت بندرعباس داشتند، در مرز ترکمنستان با مشکل مشابه مواجه شدهاند. این معضل در حالی رخ میدهد که کالاهای صادراتی و وارداتی میان ایران و ازبکستان نیازمند جریان منظم حمل و نقل هستند و توقف کامیونها میتواند خسارات جدی به کالاها و تجارت دو کشور وارد کند.
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان توقف ۲۰۰ کامیون ایرانی در مرز ازبکستان را مشکل قدیمی دانست و گفت حل این مسئله نیازمند توافق سه جانبه میان ایران، ازبکستان و ترکمنستان است.

مشکل ۳۰ ساله ترانزیت ایران، ترکمنستان و ازبکستان
موسی آقائی، رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان، درباره این توقفها گفت: این مشکل یک مسئله ۳۰ ساله است که تاکنون حل نشده و گاهی شدت پیدا میکند. وی افزود که این بحران امروز و دیروز نبوده و هنوز جلسهای سهجانبه میان ایران، ترکمنستان و ازبکستان برای رفع آن برگزار نشده است.
به گفته آقائی، توقف کامیون ها به دلیل محدودیتهای قانونی و نبود هماهنگی کافی میان سه کشور رخ میدهد و بسیاری از کامیونها مجبورند بار خود را در مرز ترکمنستان تخلیه کنند و کالا دوباره بارگیری شود. این روند باعث وارد شدن خسارت به کالاهای حساس و مواد غذایی میشود و در مواردی محصولات فاسد شدهاند.
آیا سند «دوزبلاغ» راهگشا است؟
آقائی با اشاره به سند دوزبلاغ گفت: این سند وجود دارد، اما شامل همه کامیونها نمیشود. برخی بارهای ترانزیتی به سفارش شرکتهای خارجی مثل دبی یا ترکیه مشمول آن نیستند. بنابراین حتی با وجود این سند، مشکلات قانونی و محدودیتهای اجرایی همچنان مانع ورود کامیونها و کشندهها به خاک ازبکستان میشود.
این وضعیت نشان میدهد که حل مشکلات ترانزیت تنها با مدیریت داخلی و قوانین یک کشور امکانپذیر نیست و هماهنگی بینالمللی ضرورت دارد.
تاثیر توقف کامیونها بر تجارت دو کشور
آقائی درباره حجم و نوع تجارت ایران و ازبکستان توضیح داد: حجم تجارت دو کشور در حال حاضر حدود ۵۵۰ میلیون دلار است که تقریبا دو سوم آن صادرات کالا از ایران و یک سوم واردات از ازبکستان است. کالاهای صادراتی ایران شامل مصالح ساختمانی، فولاد، میوه و مرکبات، پلیاتیلن و خدمات فنی و مهندسی است و واردات شامل کود شیمیایی، نخ و حبوبات میشود.
وی افزود: پتانسیل افزایش تجارت تا یک میلیارد دلار وجود دارد، به شرطی که مشکلات ترانزیتی و حمل و نقل حل شوند. یکی از مهمترین موانع، نبود واگن برای حمل ریلی فولاد و دیگر کالاها است. همچنین مشکلات ارزی و محدودیتهای قانونی، جریان تجارت میان دو کشور را کند کرده است.

راهحل چیست و چرا توافق سهجانبه ضروری است؟
مشکل توقف کامیونها محدود به امروز نیست و تجربه نشان داده که حل آن در سطح اتاقهای بازرگانی امکانپذیر نیست. آقائی تصریح کرد: برای رفع این مسئله باید وزرای راه یا روسای جمهور سه کشور با هم تفاهمنامه یا توافقنامهای سهجانبه تدوین کنند. تنها با چنین اقدام هماهنگ بینالمللی میتوان از توقف طولانی کامیونها جلوگیری کرد و از خسارت به کالاها و فاسد شدن محصولات حساس جلوگیری نمود.
توقف کامیونها علاوه بر خسارت به کالا، هزینههای عملیاتی رانندگان و شرکتهای حمل و نقل را افزایش میدهد. بارگیری مجدد در مرز، تاخیر در تحویل کالا و سردرگمی در مسیرهای ترانزیتی، باعث کاهش بهرهوری و افزایش هزینههای حمل و نقل میشود. در نهایت، این شرایط نه تنها به تجارت بین ایران و ازبکستان لطمه میزند، بلکه توان رقابتی شرکتهای ایرانی در بازارهای منطقهای را کاهش میدهد.
تعامل ریلی و کانتینری؛ فرصتهای از دست رفته
آقائی یادآور شد که حمل و نقل بین دو کشور هم به صورت ریلی و هم کانتینری انجام میشود. صادرات ریلی محصولاتی مانند سیمان و فولاد میتواند جایگزین مناسبی برای مسیرهای جادهای باشد، اما نبود واگن و محدودیتهای زیرساختی مانع استفاده کامل از این ظرفیت شده است.
حل مشکلات ترانزیتی نیازمند هماهنگی جدی، ایجاد توافقنامه سهجانبه و اصلاح مقررات داخلی کشورها است. این اقدام نه تنها تجارت ایران و ازبکستان را توسعه میدهد، بلکه هزینههای ناشی از توقف کامیونها و خسارت به کالاها را کاهش خواهد داد.

ضرورت توافق سهجانبه برای توسعه ترانزیت
با توجه به مشکلات ۳۰ ساله ترانزیت، مشخص است که بدون اقدام هماهنگ میان ایران، ترکمنستان و ازبکستان، توقف کامیونها ادامه خواهد یافت. این وضعیت باعث اتلاف زمان، افزایش هزینههای تجاری و کاهش بهرهوری رانندگان میشود. از سوی دیگر، پتانسیل تجارت ۵۵۰ میلیون دلاری میان دو کشور نشان میدهد که فرصتهای اقتصادی زیادی وجود دارد که به دلیل مسائل ترانزیتی از دست میرود.
به نظر شما مهمترین عامل ایجاد مشکل در ترانزیت ایران به ازبکستان، سند دوزبلاغ، محدودیتهای قانونی، یا نبود زیرساختهای حمل و نقل است؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.