تاریخچه ایران خودرو دیزل؛ از اولین مونتاژها تا تولید خودروهای تجاری 
در فرهنگ لغت چین، کلمه Hongyan (هونگیان) به معنای صخره قرمز و نمادی از استحکام تزلزل ناپذیر و قدرت نظامی است. اما داستان برند SAIC Iveco Hongyan فراتر از یک نام چینی ساده است. این داستان یکی از موفقترین پروژههای مشترک در تاریخ خودروسازی جهان به شمار میرود که در آن، مهندسی ظریف ایتالیایی با زیرساختهای عظیم چینی پیوند خورد.
اگرچه در سال ۲۰۲۱، شرکت ایویکو سهام خود را به طور کامل واگذار کرد و این برند وارد دوران جدیدی شد، اما درک میراث ۲۰ ساله این شراکت برای شناخت کامیونهای امروزی بازار آسیا حیاتی است. در این مقاله از پایه یک، ماشین زمان را روشن میکنیم تا سفر پرفراز و نشیب این برند را از کارخانههای نظامی دهه ۶۰ میلادی تا جادههای هوشمند امروز بررسی کنیم.
ریشههای تاریخی: عصر آهن و آتش (۱۹۶۵ تا ۲۰۰۶)
پیش از آنکه پای مدیران شیکپوش ایتالیایی به شهر چونگکینگ (Chongqing) باز شود، این کارخانه هویت کاملا متفاوتی داشت. این شرکت در اوج دوران جنگ سرد و با هدف تقویت بنیه دفاعی چین تاسیس شد و سالها به دور از هیاهوی بازارهای تجاری، تنها بر تولید ماشین آلات جان سخت تمرکز داشت. در ادامه مهمترین اتفاقات در تاریخ این برند را بررسی میکنیم.
تولد در کوهستان؛ کارخانه خودروسازی سیچوان
داستان ما در سال ۱۹۶۵ آغاز میشود، زمانی که دولت چین در راستای استراتژی جبهه سوم برای دفاع ملی، کارخانه تولید خودرو سیچوان (Sichuan Motor Manufacturing Plant) را در جنوب غربی چین تاسیس کرد.
در آن سالها، هدف ساخت کامیون هایی بود که بتوانند در جادههای گلآلود و کوهستانی مناطق عملیاتی نظامی دوام بیاورند و بارهای سنگین تسلیحاتی را حمل کنند. نام «Hongyan» یا صخره قرمز در همین دوران متولد شد که اشارهای شاعرانه به کوههای سرخ رنگ منطقه و روحیه انقلابی آن زمان داشت.

تزریق تکنولوژی فرانسوی؛ دوران طلایی برلیه (دهه ۷۰ و ۸۰)
بسیاری از رانندگان قدیمی، کامیونهای دماغدار و زمخت چینی را به یاد دارند؛ ریشه این طراحی به فرانسه برمیگردد. در اواسط دهه ۷۰ میلادی، این شرکت مجوز تولید کامیونهای سنگین را از شرکت فرانسوی Berliet خریداری کرد.
ادغام شاسیهای قدرتمند برلیه با مهندسی بومی چین، باعث تولید کامیونهایی شد که به معنای واقعی خراب نمیشدند. مدل Hongyan CQ3029 یکی از شاهکارهای آن دوران بود که لقب پادشاه کامیونهای معدنی را برای این برند به ارمغان آورد و پایههای اعتماد بازار به این نام را محکم کرد.
تلاش برای مدرنیزاسیون؛ نیاز به شریک جهانی (اوایل ۲۰۰۰)
با ورود به قرن ۲۱ و باز شدن دروازههای چین به روی جهان، مدیران شرکت که حالا تحت مالکیت گروه بزرگ SAIC درآمده بودند فهمیدند که تکنولوژی قدیمی فرانسوی دیگر پاسخگوی استانداردهای آلایندگی مدرن و مصرف بهینه سوخت نیست.
کامیونهای اروپایی مثل ولوو و بنز در حال تسخیر بازار بودند و Hongyan برای بقا نیاز به یک جهش تکنولوژیک داشت. آنها به دنبال شریکی بودند که هم موتورهای قدرتمند داشته باشد و هم دانش ساخت کابینهای مدرن و این شریک کسی نبود جز غول ایتالیایی؛ IVECO.

نقطه عطف: تشکیل مثلث قدرت و تولد SIH (۲۰۰۷)
سرانجام در تاریخ ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۶، در تالار بزرگ مردم در پکن، یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ خودروهای سنگین آسیا امضا شد. سه غول صنعتی دست به دست هم دادند: گروه خودروسازی سایک (SAIC Motor) به عنوان بزرگترین خودروساز چین، شرکت ایویکو (IVECO) از ایتالیا و شرکت Chongqing Machinery به عنوان صاحب برند قدیمی هونگیان.
نتیجه این اتحاد استراتژیک در ژوئن ۲۰۰۷، تاسیس شرکت SAIC-Iveco Hongyan Commercial Vehicle بود که به اختصار SIH شناخته میشد بود.
این شراکت یک سرمایهگذاری مشترک (Joint Venture) معمولی نبود؛ بلکه تقسیم هوشمندانه قدرت و منابع بود. ایویکو متعهد شد که پلتفرمهای پیشرفته کامیونهای سری Stralis و تکنولوژی موتورهای مشهور خود را به اشتراک بگذارد.
گروه سایک مدیریت کلان و استراتژیهای بازاریابی را بر عهده گرفت و کارخانه هونگیان نیز زیرساختهای عظیم تولید و شناخت عمیق خود از بازار پیچیده چین را به میدان آورد. هدف مشخص بود: تولید کامیونی که کیفیت اروپایی داشته باشد، اما قیمت آن چینی باشد.
با ورود مهندسان ایتالیایی به شهر چونگکینگ، خطوط قدیمی تولید نوسازی شدند. سیستمهای کنترل کیفیت سختگیرانه ایویکو موسوم به WCM (تولید کلاس جهانی) جایگزین روشهای سنتی شد.
کارگران چینی که تا دیروز قطعات را با چکش جا میزدند، حالا با رباتهای جوشکاری دقیق و سیستمهای رنگآمیزی مدرن کار میکردند. این تغییرات زیرساختی، زمینه را برای تولد محصولی فراهم کرد که قرار بود چهره حمل و نقل جادهای چین را برای همیشه تغییر دهد.
تولد یک ستاره: ورود مدل Genlyon (ژنلیون) به بازار
ثمره واقعی این همکاری دو سال بعد و در سال ۲۰۰۹ با رونمایی از کامیون Genlyon (که در چین به نام جیه-شیزی یا شیرِ برجسته شناخته میشود) به بار نشست. این اولین کامیون سنگین در چین بود که با استانداردهای کامل اروپایی طراحی شده بود و فاصله بسیار زیادی با رقبای بومی خود داشت.
DNA ایتالیایی در کالبد شرقی مدل ژنلیون در واقع نسخه چینی کامیون محبوب Iveco Stralis بود. طراحی آیرودینامیک کابین، دقیقا از روی استرالیس الگوبرداری شده بود که ضریب مقاومت هوا را به شدت کاهش میداد. اما قلب تپنده این کامیون مهمترین ویژگی آن بود: موتور افسانهای Cursor. این موتورها با قدرت و گشتاور بالا و صدای کم، استانداردی از رانندگی را ارائه کردند که تا آن زمان برای رانندگان چینی مثل یک رویا بود.
تا پیش از Genlyon، ایمنی در کامیونهای چینی واژه غریبی بود. اما این محصول جدید با کابینی که از فولاد با استحکام بالا ساخته شده بود و میتوانست در هنگام تصادف به عقب حرکت کند (Cab Shift Technology)، جان هزاران راننده را نجات داد.
همچنین میزان سروصدای داخل کابین به کمترین حد در کلاس خود رسید که باعث شد رانندگان بتوانند در مسافتهای طولانی بدون خستگی مفرط رانندگی کنند. ژنلیون نه فقط یک کامیون، بلکه نماد مدرنیته در صنعت چین بود.

دوران طلایی و تکمیل خانواده شیرها (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰)
با موفقیت چشمگیر مدل ژنلیون، اعتماد به نفس به تیم مدیریتی بالا رفت و دهه ۲۰۱۰ به دوران توسعه دیوانه وار تنوع محصولات تبدیل شد. شرکت دیگر نمیخواست فقط در بخش کشندههای جادهای فعالیت داشته باشد، بلکه قصد داشت با تکیه بر تکنولوژی ایویکو و شاسیهای قدرتمند هونگیان، تمام بخشهای بازار حمل و نقل از معادن سخت تا پخش شهری را تسخیر کند.
پادشاه معادن وارد میشود: معرفی مدل کینگکان در ۲۰۱۱
در سال ۲۰۱۱ مدل افسانهای Kingkan به معنی پادشاه سرسخت رونمایی شد. این کامیون مخصوص کارهای عمرانی سنگین و معادن طراحی شده بود و ترکیبی از قدرت موتورهای Cursor و شاسیهای تقویتشده چینی بود. کینگکان با توانایی حمل بارهای فراتر از استاندارد و دوام بالا در گرد و خاک معادن، خیلی زود توانست جایگزین کامیونهای فرسوده قدیمی شود و رکورد فروش کمپرسی ها را در چین جابهجا کند.

تپش قلب ایتالیایی در سینه چینی
یکی از مهمترین اتفاقات در تاریخچه این برند تاسیس کارخانه موتور سازی SFH بود. در این کارخانه، موتورهای مشهور Cursor در نسخههای ۹، ۱۱ و ۱۳ تحت لیسانس مستقیمFPT ایتالیا تولید میشدند.
این موتورها به دلیل گشتاور بالا در دور پایین و مصرف بهینه سوخت، استانداردهای جدیدی را در صنعت چین تعریف کردند و حتی باعث شدند تا صادرات این کامیونها به بازارهای خاورمیانه، آفریقا و آمریکای جنوبی با استقبال خوبی روبرو شود.
تکمیل پازل سبد محصولات سایک ایویکو با مدلهای میانرده
سایک ایویکو برای پوشش نیازهای شهری و بارهای سبکتر، مدل Genpaw (پنجه شیر) را به بازار عرضه کرد. این کامیونها کوچکتر و چابکتر از برادران بزرگتر خود بودند اما همچنان از همان زبان طراحی اروپایی بهره میبردند.
با تکمیل خانواده محصولات شامل ژنلیون، کینگکان و ژنپاو، شرکت توانست در سالهای اوج خود، تولید سالانه را به بیش از ۶۰ تا ۸۰ هزار دستگاه برساند و به یکی از ۱۰ تولید کننده برتر کامیون در جهان تبدیل شود.

سال ۲۰۲۱: پایان ساختار قدیمی و آغاز دوران SAIC Hongyan
سال ۲۰۲۱ نقطهی عطف دیگری در تاریخچه این برند بود که بسیاری از آن به عنوان تولد دوباره یاد میکنند. تغییرات سریع در بازار جهانی و حرکت پرشتاب چین به سمت انرژیهای پاک، نیازمند تصمیمگیریهای سریعتری بود که در ساختار پیچیده شراکت سه جانبه امکانپذیر نبود.
یک حرکت استراتژیک، شرکت ایویکو که حالا خود بخشی از گروه Iveco Group شده بود تصمیم گرفت سهام خود در این شراکت را واگذار کند. در نتیجه، شرکت بهطور رسمی تجدید ساختار شد و نام آن به «SAIC Hongyan Automotive Co., Ltd» تغییر پیدا کرد.
با این تغییر، این شرکت زیر مجموعه کامل و صد در صدی گروه خودروسازی SAIC تبدیل شد. اگرچه نام ایویکو از تابلوی کارخانه برداشته شد، اما تکنولوژی و پلتفرمهای آن همچنان به عنوان میراثی ارزشمند در دل محصولات باقی ماند.
پس از استقلال کامل مدیریتی، سایک هونگیان استراتژی جدید خود را با تمرکز بر کامیونهای انرژی نو اعلام کرد. کارخانه جدیدی در منطقه Ordos برای تولید کامیونهای هیدروژنی ساخته شد و مدلهای برقی با قابلیت تعویض باتری معرفی شدند. این تغییر مسیر نشان داد که هونگیان دیگر نمیخواهد فقط مونتاژ کننده تکنولوژی اروپایی باشد، بلکه میخواهد در تکنولوژیهای آینده، تبدیل به رهبر بازار شود.
جایگاه امروز و آینده سایک هونگیان: پیشتاز در انقلاب سبز
امروز، شرکت SAIC Hongyan دیگر آن کارخانه قدیمی نظامی یا صرفا یک مونتاژ کار محصولات ایویکو نیست. این شرکت اکنون به عنوان بازوی قدرتمند گروه سایک در بخش خودروهای تجاری، پرچمدار نوآوری در صنعت حمل و نقل هوشمند و پاک است.
در حالی که دنیا هنوز درگیر چالشهای شارژ طولانی خودروهای برقی است، سایک هونگیان با معرفی کامیونهای سنگین با قابلیت تعویض باتری، بازار چین را قبضه کرده است. در این سیستم، راننده به جای ساعتها توقف برای شارژ، تنها در ۵ دقیقه باتری خالی را با باتری پر در ایستگاههای مخصوص تعویض میکند.
مدلهای کمپرسی برقی و میکسر بتن این شرکت، اکنون پرفروشترین کامیونهای انرژی پاک در چین هستند و سهم بزرگی از پروژههای ساختمانی شهرهای سبز را در دست دارند.
همچنین نسل جدید کامیونهای هونگیان به پلتفرم اینترنت اشیاء با نام Spider مجهز شدهاند که امکان تحلیل لحظهای رفتار راننده، مصرف سوخت و موقعیت مکانی را برای مدیران ناوگان فراهم میکند. این کامیونها اکنون در حال تستهای نهایی برای رسیدن به سطح ۴ رانندگی خودران در بنادر و مناطق ویژه هستند تا بدون نیاز به راننده، کانتینرها را جابهجا کنند.

از سایک ایویکو تا سایک هونگیان؛ میراثی که زنده ماند
داستان SAIC Iveco Hongyan و حالا SAIC Hongyan، درس بزرگی از تطبیقپذیری و بقا است. این برند سفر خود را از دل کوهستانهای مه آلود سیچوان با تکنولوژیهای ساده فرانسوی آغاز کرد، با مهندسی دقیق ایتالیایی به بلوغ و کمال رسید و حالا با تکنولوژیهای پیشرفته چینی آینده را به مبارزه میطلبد.
اگرچه نام Iveco از روی پیشانی این کامیونها برداشته شده، اما روح و DNA آن همچنان در کالبد این شیرهای شرقی زنده است. برای رانندهای که به دنبال ترکیبی از سخت جانی کامیون کلاسیک و امکانات مدرن با قیمتی رقابتی است، محصولات این برند یکی از گزینههای اصلی روی میز محسوب میشوند.
نوبت شما است که تجربه خود را بگویید بسیاری از مدلهای این برند با نام ایویکو یا سیاندسی و… در جادههای ایران تردد میکنند. آیا تا به حال تجربه نشستن پشت فرمان این دورگههای چینی-ایتالیایی را داشتهاید؟ به نظر شما آیا کیفیت آنها پس از سالها کارکرد توانسته با رقبای اروپایی برابری کند؟ در بخش نظرات، تجربیات واقعی خود را با ما و سایر رانندگان به اشتراک بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.