بررسی تفاوت شاسی کامیون‌های High Frame و  Low Frame

شاسی خودروهای سنگین حکم ستون فقرات آن‌ها را دارد که تمام وزن بار و فشار جاده را تحمل می‌کند، اما انتخاب ارتفاع مناسب برای این سازه فولادی فراتر از یک سلیقه ظاهری است. بسیاری از رانندگان هنگام خرید کامیون به قدرت موتور و نوع گیربکس توجه می‌کنند، اما غفلت از نوع شاسی می‌تواند در آینده باعث محدودیت در انتخاب نوع تریلر یا حتی واژگونی خودرو در پیچ‌های تند شود.

تفاوت بین شاسی‌های بلند و کوتاه، مرز بین یک خودروی مخصوص جاده‌های ناهموار و یک کشنده ‌مدرن برای جاده‌های هموار را تعیین می‌کند. در این مقاله از پایه یک، قصد داریم به بررسی فنی شاسی‌های High Frame و Low Frame بپردازیم و ببینیم که هر کدام برای چه نوع کاربری طراحی شده‌اند.

شاسی High Frame؛ استقامت در مسیرهای سخت

شاسی‌های High Frame یا همان شاسی‌های بلند، استاندارد کلاسیک صنعت خودروهای سنگین محسوب می‌شوند که ارتفاع تیرک‌های شاسی از سطح زمین در آن‌ها حداکثر است. این طراحی به منظور ایجاد بیشترین فاصله از زمین انجام شده تا خودرو بتواند بدون برخورد قطعات زیربندی، از مسیرهای ناهموار، کارگاه‌های ساختمانی و جاده‌های سنگلاخی عبور کند.

به همین دلیل است که اکثر کامیون‌های کمپرسی و خودروهای فعال در بخش معدن، از این نوع سازه فولادی بهره می‌برند تا پایداری قطعات حساس زیرین حفظ شود. استفاده از شاسی بلند در یک کامیون یا کشنده، اجازه می‌دهد تا از سیستم تعلیق فنر شمش یا سیستم‌های بادی با دامنه حرکت زیاد استفاده شود که برای جذب ضربات شدید جاده‌های ایران بسیار مناسب است.

در جاده‌های خاکی و مسیرهایی که زیرساخت‌های استانداردی ندارند، شاسی High Frame تنها تضمین‌ کننده سلامت محورها و دیفرانسیل خودرو در بلندمدت است. با این حال، بالا رفتن مرکز ثقل در این مدل باعث می‌شود که پایداری خودرو در سرعت‌های بالا و پیچ‌های تند نسبت به مدل‌های کوتاه کمتر باشد که راننده باید با احتیاط بیشتری عمل کند.

علاوه بر این، شاسی‌های بلند فضای بیشتری را در زیر بدنه برای چیدمان قطعات جاگیر فراهم می‌کنند. در این نوع طراحی، نصب باک‌های سوخت با ظرفیت بالا، مخازن باد بزرگتر و سیستم‌های اگزوز پیچیده به راحتی انجام می‌شود و دسترسی تعمیرکار به قطعات زیربندی بسیار آسان‌تر است.

این ویژگی باعث می‌شود که هزینه‌های سرویس و نگهداری دوره‌ای این نوع کامیون ها معمولا کمتر از سایر مدل‌ها باشد، چرا که فضای کافی برای کار روی سیستم‌های انتقال قدرت و ترمز در اختیار تکنسین قرار می‌گیرد.

شاسی Low Frame؛ پادشاه جاده‌های ترانزیتی و مگا-تریلرها

شاسی‌های Low Frame یا کوتاه، با هدفی کاملا متفاوت از مدل‌های بلند طراحی شده‌اند؛ هدف اصلی در اینجا افزایش فضای بارگیری عمودی است. در اروپا که محدودیت ارتفاع کل خودرو  بسیار سختگیرانه اعمال می‌شود، سازندگان با کاهش ارتفاع شاسی از سطح زمین، اجازه می‌دهند تا ارتفاع سقف تریلر بلندتر شود.

این طراحی باعث می‌شود تا یک تریلر بتواند بارهایی با حجم بیشتر، مانند قطعات خودرو یا کالاهای بسته‌بندی شده سبک را بدون تجاوز از حد مجاز قانونی حمل کند. پایین آمدن شاسی به معنای پایین آمدن مرکز ثقل خودرو است که پایداری بالایی را در بزرگراه‌ها و جاده‌های صاف و کفی به ارمغان می‌آورد.

این نوع شاسی باعث می‌شود که چسبندگی خودرو به جاده افزایش یافته و تکان‌های عرضی کابین در پیچ‌ها به حداقل برسد. با این حال، رانندگی با این نوع کامیون در جاده‌های ایران چالش‌های خاص خود را دارد؛ چرا که کم بودن فاصله شاسی تا زمین، ریسک برخورد با سرعت‌گیرهای غیراستاندارد یا آسیب به فلاپ‌های جانبی را در مسیرهای ناهموار به شدت افزایش می‌دهد.

تفاوت در تایرها و سیستم تعلیق؛ مهندسی برای ارتفاع کمتر

یکی از بارزترین تفاوت‌های ظاهری میان این دو نوع شاسی، سایز لاستیک‌های آن‌هاست. در حالی که شاسی‌های High Frame معمولا از تایرهای با رینگ ۲۲.۵ اینچ و فاق بلند بهره می‌برند، شاسی‌های Low Frame ناچار به استفاده از تایرهای با دیواره کوتاه و گاهی رینگ‌های کوچک‌تر مانند ۱۹.۵ اینچ هستند.

این تغییر سایز نه تنها ارتفاع را کاهش می‌دهد، بلکه باعث می‌شود دور موتور و ضریب دنده‌ها نیز برای حفظ سرعت اقتصادی، توسط مهندسان بازنگری شود تا سایش لاستیک در بهینه‌ترین حالت بماند.

در بخش تعلیق، شاسی‌های Low Frame تقریبا همیشه از سیستم تعلیق تمام بادی (Full Air Suspension) استفاده می‌کنند. این سیستم به راننده اجازه می‌دهد تا هنگام اتصال به تریلر یا عبور از موانع کوچک، ارتفاع شاسی را به صورت دستی بالا و پایین ببرد.

در مقابل، شاسی‌های بلند انعطاف بیشتری در انتخاب نوع تعلیق دارند و می‌توانند از ترکیب فنر شمش و کمک ‌فنر برای تحمل وزن‌های بسیار سنگین استفاده کنند. در واقع سیستم تعلیق بادی در شاسی‌های کوتاه، نقش جبران‌ کننده محدودیت‌های فیزیکی ارتفاع را ایفا می‌کند تا ایمنی خودرو حفظ شود.

چالش چیدمان قطعات در فضای محدود

کم شدن ارتفاع شاسی، مهندسان را در چیدمان قطعات جانبی مانند باک‌های سوخت، مخازن ادبلو و باتری‌ها با چالش جدی مواجه می‌کند. در یک کامیون یا کشنده Low Frame، مخازن سوخت معمولا به صورت کشیده و تخت طراحی می‌شوند تا با وجود نزدیکی شاسی به زمین، ظرفیت سوخت‌گیری خودرو کاهش نیابد.

همچنین چیدمان سیستم اگزوز و کاتالیزورها در این مدل‌ها بسیار فشرده‌تر است که این موضوع می‌تواند دسترسی تعمیرکاران را در هنگام سرویس‌های دوره‌ای کمی دشوارتر و زمان‌برتر از مدل‌های High Frame کند.

کدام شاسی برای کدام بار مناسب است؟

انتخاب بین این دو نوع شاسی کاملا به نوع بار و کاربری خودرو بستگی دارد. شاسی‌های High Frame به دلیل استحکام بالا و فاصله مناسب از زمین، بهترین گزینه برای تریلرهای کفی، تانکرهای سوخت و تیغه‌های کانتینربر هستند که در جاده‌های با کیفیت متوسط تردد می‌کنند.

در مقابل، شاسی‌های Low Frame، انتخاب اول شرکت‌های لجستیکی برای حمل بارهای حجیم اما سبک، مانند قطعات بدنه خودرو، لوازم خانگی و پوشاک هستند. این کامیون ها با اتصال به تریلرهای چادری مخصوص، بیشترین فضای مکعبی بارگیری را فراهم می‌کنند.

در صنعت حمل خودرو نیز استفاده از شاسی‌های کوتاه یک ضرورت است؛ زیرا پایین بودن کف تریلر اجازه می‌دهد تا تعداد بیشتری خودروی سواری در دو طبقه روی تریلی چیده شوند بدون آنکه ارتفاع کل مجموعه از حد مجاز فراتر رود.

در واقع شاسی Low Frame ابزاری برای دور زدن محدودیت‌های فیزیکی در جاده‌هاست تا بازدهی حمل بار در هر سفر به حداکثر برسد. رانندگانی که در مسیرهای ترانزیتی هموار اروپایی فعالیت می‌کنند، با این نوع شاسی می‌توانند قراردادهای حمل بارهای خاص و حجیم را دریافت کنند که برای شاسی‌های بلند غیر ممکن است.

تحلیل اقتصادی و ارزش فروش مجدد در بازار ایران

از منظر اقتصادی، شاسی‌های Low Frame به دلیل آیرودینامیک بهتر و مرکز ثقل پایین‌تر، در جاده‌های کفی مصرف سوخت کمتری نسبت به مدل‌های بلند دارند. با این حال، استهلاک سیستم تعلیق بادی و لاستیک‌های فاق کوتاه در این مدل‌ها بالاتر است، به خصوص اگر در جاده‌هایی با آسفالت فرسوده تردد کنند.

در بازار دست‌ دوم ایران، معمولا شاسی‌های High Frame به دلیل انطباق بیشتر با زیرساخت‌های جاده‌ای کشور و قابلیت تغییر کاربری آسان‌تر، خواهان بیشتری داشته و با سرعت بالاتری به فروش می‌رسند، یک نمونه آن کامیون‌های بنز مایلر.

برای یک مالک کامیون یا کشنده، هزینه نگهداری شاسی‌های بلند معمولا در درجه چندم اهمیت است، زیرا قطعات زیربندی آن‌ها در برابر ضربات فیزیکی جاده مقاوم‌تر هستند. اما نباید فراموش کرد که در پروژه‌های خاص و قراردادهای بزرگ لجستیکی، داشتن یک خودروی Low Frame می‌تواند برتری رقابتی ایجاد کند که درآمد حاصل از آن، هزینه‌های استهلاک بیشتر را پوشش می‌دهد.

جمع‌بندی؛ هوشمندانه انتخاب کنید

در نهایت، تفاوت میان شاسی High Frame و Low Frame فراتر از چند سانتی‌متر اختلاف ارتفاع است و به فلسفه کاری شما در جاده بازمی‌گردد. اگر اولویت شما عبور بی‌دردسر از هر نوع مسیر و جاده‌ای در داخل کشور است، شاسی بلند با سیستم تعلیق منعطف، مطمئن‌ترین انتخاب خواهد بود.

اما اگر به دنبال تخصص در حمل بارهای ترانزیتی و بهره‌گیری از حداکثر فضای بارگیری در مسیرهای استاندارد هستید، شاسی کوتاه با پایداری بی‌نظیرش، بازدهی کار شما را متحول خواهد کرد. پیش از نهایی کردن خرید خود، حتما نوع کاربری که قصد دارید با آن کار کنید و مسیرهای غالب تردد خود را ارزیابی کنید تا دچار محدودیت‌های ارتفاعی یا آسیب‌های زیربندی نشوید.

شما کدام نوع شاسی را برای جاده‌های ایران ترجیح می‌دهید؟ آیا تجربه کار با کشنده‌های مگا و چالش‌های ارتفاع آن‌ها را داشته‌اید؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنت‌ها با ما در میان بگذارید تا دیگر همکاران نیز از دانش و تجربه شما بهره‌مند شوند.