مقایسه فناوری موتورهای ولوو و اسکانیا 
انتخاب میان لامپ LED و زنون برای کامیون فقط یک تصمیم ظاهری نیست؛ بلکه مستقیما بر کیفیت دید در شب، ایمنی راننده و حتی عملکرد سیستم برق خودرو تاثیر میگذارد. بسیاری از رانندگان بدون توجه به ساختار کاسه چراغ، نوع لنز و سازگاری با ECUاقدام به تعویض لامپ میکنند و نتیجه آن نوری پراکنده، بروز خطا در ECU و افزایش احتمال ایجاد مزاحمت نوری برای سایر رانندگان خواهد بود.
در این مقاله از پایه یک به مقایسه لامپ LED و زنون در کامیونها میپردازیم و موضوعات زیر را بررسی میکنیم:
- تفاوت ساختار فنی لامپهای زنون و LED
- مقایسه شدت نور و برد روشنایی در جاده
- بررسی دمای رنگ و تاثیر آن بر دید در مه و باران
- دوام و مقاومت در برابر لرزشهای شاسی کامیون
- سازگاری با سیستم برق و ECU خودروهای سنگین
- انتخاب اقتصادیتر بر اساس نوع کاربری
اگر قصد ارتقای نور کامیون خود را دارید یا میخواهید بدانید در شرایط جادهای ایران کدام گزینه عملکرد بهتری دارد، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
ساختار فنی و عملکرد زنون (HID)
تکنولوژی (High Intensity Discharge) HID یا همان زنون بر پایه ایجاد یک قوس الکتریکی کار میکند. برخلاف لامپهای قدیمی که فنر تنگستن داشتند در لامپ زنون یک محفظه شیشهای کوچک حاوی گاز زنون و نمکهای فلزی وجود دارد.
برای روشن شدن این لامپ نیاز به ولتاژ حدود ۲۳ هزار ولت است که توسط قطعهای به نام ترانس یا بالاست تامین میشود. این شوک الکتریکی باعث میشود گاز درون حباب یونیزه شده و یک قوس نورانی شفاف و قدرتمند بین دو الکترود ایجاد شود. اما این فناوری یک نکته دارد و آن تاخیر در نوردهی کامل است.
وقتی چراغ زنون را روشن میکنید چند ثانیه طول میکشد تا گازها به دمای مطلوب برسند و نور به حداکثر شفافیت و رنگ اصلی خود برسد. این تاخیر چند ثانیهای در نور بالا که نیاز به علامت دادن سریع دارد یک ضعف محسوب میشود. با این حال، در نور پایین که به صورت مداوم روشن است زنون نوری پیوسته و یکدست تولید میکند که برای جادههای ترانزیتی مناسب است.

فناوری دیودهای ساطع کننده نور (LED)
در مقابل، فناوری LED (Light Emitting Diode) ماهیتی کاملا الکترونیکی دارد و برخلاف زنون در آن از گاز یا ولتاژ بسیار بالا استفاده نمیشود. یکی از مهمترین مزیتهای فنی LED روشن شدن فوری آن است؛ بهطوریکه با اتصال برق در کسری از ثانیه به حداکثر روشنایی میرسد. این ویژگی برای چراغهای ترمز و فلاشر مهم است و در چراغهای جلو نیز امکان نور بالا دادن لحظهای را برای راننده فراهم میکند.
برخلاف تصور عمومی، چیپهای LED حرارت زیادی تولید میکنند اما این حرارت در پرتو نور نیست بلکه در پشت چیپ ایجاد میشود. به همین دلیل، تمام هدلایتهای الایدی قدرتمند نیاز به هیتسینک آلومینیومی و فن دور بالا دارند.
اگر این سیستم خنککاری درست کار نکند یا هوا در داخل کاسه چراغ جریان نداشته باشد چیپ الایدی به سرعت داغ شده و میسوزد یا نورش کم میشود. کیفیت نور الایدی بسیار متمرکز است و برخلاف زنون که نور را ۳۶۰ درجه پخش میکند الایدی نور را فقط از یک سطح تخت ساطع میکند که نیاز به تنظیم دقیقتری دارد.

مقایسه شدت روشنایی و پرتاب نور
در بحث شدت نور، اعداد درج شده روی بستهبندیها همیشه معیار دقیقی برای قضاوت نیستند. کیفیت روشنایی فقط به میزان لومن وابسته نیست بلکه نحوه تمرکز و توزیع نور روی سطح جاده اهمیت بیشتری دارد. زنونهای ۵۵ وات به دلیل پخش نور در زاویه گسترده، هماهنگی بهتری با لنز دارند و خط کات دقیقتری ایجاد میکنند؛ بنابراین میتوانند فواصل دور را روشن کنند بدون اینکه خیرگی آزاردهندهای برای راننده مقابل ایجاد شود.
در مقابل، اگرچه شدت نور در LEDهای مدرن بالاست اما عملکرد آنها وابسته به تنظیم دقیق در کاسه چراغ است. اگر چیپ در محل درست قرار نگیرد نور پراکنده شده و بخشی از انرژی نوری هدر میرود. با این حال، LED ها معمولا در فاصله نزدیک و میانی نور گستردهتری تولید میکنند و حاشیه جاده را بهتر روشن میکنند که برای تشخیص موانع یا عابران در کنار مسیر کاربردی است.
دمای رنگ، خستگی چشم و دوام در شرایط جادهای
برای رانندگان ترانزیت که ساعتهای طولانی در شب رانندگی میکنند، طیف رنگی نور و میزان دوام لامپ در برابر لرزشهای جاده اهمیت زیادی دارد. دمای رنگ که با واحد کلوین سنجیده میشود بر میزان نفوذ نور در مه و باران، خوانایی تابلوها و خستگی چشم تاثیر مستقیم دارد. از سوی دیگر، ساختار فنی هر فناوری تعیین میکند که در برابر لرزشهای مداوم موتور دیزل و ناهمواری جاده چه میزان دوام داشته باشد. مقایسه عملکرد زنون و LED در این دو بخش به شکل زیر است:
| ویژگی | زنون (HID) | LED |
| دمای رنگ رایج | حدود ۴۳۰۰ کلوین (سفید مایل به زرد) | حدود ۶۰۰۰ کلوین (سفید یخی) |
| عملکرد در مه و باران | نفوذ بالا و خیرگی کمتر | بازتاب بیشتر در مه و گردوغبار |
| تاثیر بر خستگی چشم | فشار کمتر در رانندگی طولانی | احتمال خستگی بیشتر در استفاده طولانی |
| عمر مفید تقریبی | ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ ساعت | تا بیش از ۳۰,۰۰۰ ساعت (مدل باکیفیت) |
| مقاومت در برابر لرزش | حساس به ضربه و بالاست | مقاوم به دلیل ساختار جامد |
| نقطه ضعف اصلی | افت نور و تغییر رنگ با زمان | حساسیت به گرما و خرابی فن |

پیچیدگی نصب و سازگاری با سیستم برق خودرو
در کامیونهای مدرن اروپایی (مانند ولوو، اسکانیا و داف)، سیستم برق و کامپیوتر مرکزی حساسیت بالایی نسبت به تغییر میزان مصرف دارند. چالشهای نصب هر سیستم به شرح زیر است:
چالشهای زنون
ترانسهای زنون در لحظه استارت، جریان لحظهای بسیار بالایی میکشند که میتواند به سیمکشی یا رلههای فابریک فشار وارد کند. همچنین ترانسهای غیر استاندارد ممکن است باعث ایجاد نویز روی سیستم صوتی یا بیسیم خودرو شوند. ضمن اینکه جاسازی ترانسها در فضای محدود پشت چراغ نیازمند سیمکشی اضافه است.
چالشهای الایدی
نصب هدلایتها معمولا آسان و به صورت سوکتبهسوکت است اما چالش اصلی، مصرف برق بسیار پایین آنهاست. ECU این افت مصرف را به عنوان سوختن لامپ تشخیص داده و با نمایش خطا جریان برق را قطع میکند.

انتخاب بر اساس هزینه و کارایی
اگر خودروی شما مجهز به لنز است و دائما با گردنههای مهآلود و تاریک سروکار دارید زنون ۴۳۰۰ کلوین با قدرت نفوذ بالا و نور طبیعیتر همچنان گزینه مناسبتر و مقرونبهصرفهای است.
در مقابل، برای کاسه چراغهای معمولی و رانندگانی که اولویتشان کاهش فشار بر دینام و داشتن نوری سریع (برای فلش زدن) است الایدی عملکرد برتری دارد. اگرچه برای خرید هدلایت خوب باید بیشتر هزینه کنید اما ماندگاری طولانی و خلاصی از دردسرهای تعمیر باعث میشود که در نهایت خرید بهصرفهتری باشد.
تجربه شما از رانندگی در شب با این لامپها چیست؟ آیا نور سفید الایدی را ترجیح میدهید یا نور زرد زنون را؟ نظرات خود را برای راهنمایی سایر همکاران بنویسید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.