قوانین مربوط به بیمه باربری بینالمللی در اتحادیه اروپا
زمان تقریبی مطالعه 7 دقیقه
0
پسندیدمدر دنیای حملونقل جادهای، هیچ باری به اندازه رول یا کویل فولادی ترسناک و بیرحم نیست. تصور کنید یک استوانه فشرده ۲۰ تنی از فولاد پشت سرتان دارید؛ تا زمانی که در حرکت هستید همه چیز آرام است، اما کافیست ترمز شدیدی بزنید تا این گوی آهنی با نیروی گریز از مرکز وحشتناک، زنجیرهای ضعیف را پاره کرده و مانند یک غلطک مرگبار به سمت کابین راننده حرکت کند.
این سناریوی وحشتناک که متاسفانه بارها در جادههای کشور رخ داده و به گیوتین جاده معروف شده است، لزوم رعایت سختگیرانهترین قوانین مهار بار را یادآوری میکند. حمل کویل شوخی بردار نیست و کوچکترین اهمال در محاسبه تعداد زنجیر یا زاویه قرارگیری، میتواند آخرین اشتباه یک راننده باشد.
بر اساس آمارهای پلیس راه و سازمان راهداری، بخش بزرگی از حوادث مربوط به حمل فولاد، ناشی از عدم شناخت صحیح مرکز ثقل و استفاده از تجهیزات نامناسب است. در این مقاله از پایه یک، قصد داریم الزامات قانونی و فنی مهاربندی رولها، کلافها و کویلهای فولادی را دقیقا بر اساس آییننامههای حمل بار ایمن بررسی کنیم.
رفع ابهام؛ قانون چه میگوید؟
طبق آییننامه نحوه بارگیری و حمل ایمن بار، اولین قدم برای حمل ایمن مقاطع گرد و غلتان، انتخاب وسیله نقلیه مناسب است. قانونگذار در اینجا صراحتا اعلام میکند که هر کفی یا تریلری مجاز به حمل کویل نیست. در ادامه تریلرهای استاندارد برای حمل این بارها را بررسی میکنیم:
- تریلر مخصوص (کفی جارولدار): ایمنترین و قانونیترین وسیله برای حمل رولهای سنگین فولادی، تریلرهای کفی دارای محل استقرار کویل یا در اصطلاح رانندگان، کفی جارولدار است. این تریلرها دارای یک حفره یا کانال طولی در کف هستند که رول درون آن مینشیند.
این تریلر دو مزیت حیاتی دارد: اول اینکه مرکز ثقل بار را پایین میآورد و دوم اینکه لبههای حفره مانند یک گوه عمل کرده و از غلتیدن رول به جلو یا عقب جلوگیری میکنند. - استفاده از گهواره (Saddle): اگر به هر دلیلی دسترسی به تریلر جارولدار ممکن نبود، قانون اجازه میدهد از کفی معمولی استفاده کنید، اما به یک شرط، استفاده اجباری از گهواره. گهواره یک ساختار چوبی یا فلزی شیبدار است که دقیقا مشابه حفره تریلر جارولدار عمل میکند و رول را در بر میگیرد. استفاده از چند تکه چوب کوچک یا سنگ به عنوان گوه مطلقا ممنوع است؛ زیرا وزن ۲۰ تنی رول در ترمزهای شدید به راحتی از روی آنها عبور میکند.
- کف اصطکاکی: یکی از خط قرمزهای بارگیری فولاد، تمیز بودن کف بارگیر است. کف تریلر یا کامیون نباید آغشته به روغن، گریس یا مواد لغزنده باشد. همچنین استفاده از ورقهای فلزی صاف بدون اصطکاک در کف تریلی برای حمل کویل ممنوع است، مگر اینکه از لاستیکهای ضربهگیر و افزایش دهنده اصطکاک در زیر گهواره یا رول استفاده شود.
روشهای چیدمان و مهار کویل فولادی
نحوه قرارگیری رول روی تریلر، تعیینکننده روش مهاربندی آن است. در ادبیات تخصصی حملونقل، دو اصطلاح رایج برای این موضوع وجود دارد:
- روش افقی یا چشم به جاده (Eye-to-Side / Eye-to-Rear): این رایجترین روش حمل کویل در ایران است که در آن سوراخِ وسطِ رول به سمت عقب یا کنارههای جاده است.
خطر اصلی: در این حالت، رول تمایل شدیدی به غلتیدن به سمت کابین راننده (در ترمزها) یا انتهای تریلی (در شتابگیری) دارد.
الزام مهار: طبق قانون، در این روش حتما باید از مهاربندیهای ضربدری استفاده شود؛ یعنی زنجیر باید از داخل چشم رول عبور کرده و به سمت مخالف کشیده شود تا رول را به کف تریلی بدوزد. - روش عمودی یا چشم به آسمان (Eye-to-Sky): در این روش، رول روی قاعده تخت خود قرار میگیرد و سوراخ آن رو به آسمان است. این روش معمولا برای رولهای کوچکتر یا کلافهای تسمهای استفاده میشود.
خطر اصلی: در اینجا خطر غلتیدن وجود ندارد، اما خطر لغزش یا سُر خوردن بار بسیار بالاست.
الزام مهار: استفاده از پالتهای چوبی در زیر بار برای افزایش اصطکاک الزامی است و زنجیرها باید به گونهای بسته شوند که فشار عمودی بالایی ایجاد کنند.
قانون توزیع بار در حمل کویلهای فولادی
یک اشتباه رایج رانندگان تریلر، قرار دادن یک رول سنگین ۲۰ تنی دقیقا در وسط کفی است که باعث شکم دادن شاسی میشود. از طرف دیگر، اگر بار خیلی جلو باشد، فشار روی محورهای کشنده زیاد شده و فرمانپذیری مختل میشود.
طبق قانون، رول باید به گونهای چیده شود که وزن آن بین محورهای تریلی و محور محرک کامیون تقسیم شود. برای تک رولها، بهترین نقطه معمولا کمی عقبتر از مرکز هندسی تریلی (به سمت محورهای عقب) است.
تجهیزات مهاربندی؛ زنجیر یا تسمه؟
یکی از بزرگترین چالشها در حمل فولاد، انتخاب بین تسمه و زنجیر است. طبق استانداردهای ایمنی راهداری، برای بارهای سنگین، بُرنده و خشن مانند کویلهای فولادی، اولویت قطعی با زنجیر است.
استفاده از زنجیرهای معمولی آهنی (که در ابزارفروشیهای معمولی فروخته میشود) برای مهار بار ۲۰ تنی ممنوع است. قانون الزام میکند که از زنجیرهای فولادی خشکه با گرید ۸۰ (G80) یا ۱۰۰ استفاده شود که روی دانههای آن حک شده است. این زنجیرها در برابر کششهای ناگهانی ترمز مقاومت بسیار بالایی دارند و پاره نمیشوند.
دشمن اصلی تسمه و زنجیر، لبههای تیز ورقهای فولادی است. طبق قانون، استفاده از محافظ لبه یا گوشه در محل تماس زنجیر با بار الزامی است. این محافظها (که میتوانند فلزی، پلاستیکی فشرده یا چوبی باشند) دو کار انجام میدهند:
- اول، از بریده شدن تسمه یا زنجیر جلوگیری میکنند
- دوم، فشار مهار را در سطح وسیعتری پخش میکنند تا لبههای ورق آسیب نبیند
درباره تعداد زنجیرهای مورد نیاز یک قانون حیاتی وجود دارد: حداقل ۲ زنجیر برای هر رول. حتی اگر رول کوچک باشد، استفاده از یک زنجیر ممنوع است؛ زیرا در صورت پاره شدن، بار کاملا رها میشود. برای رولهای سنگینتر، تعداد زنجیرها بر اساس فرمول مجموع ظرفیت کاری زنجیرها باید حداقل برابر با ۵۰٪ وزن بار باشد محاسبه میشود.
سد جلو؛ آخرین سنگر دفاعی
حتی اگر بهترین زنجیرها را بسته باشید، در یک ترمز شدید و اضطراری، نیروی اینرسی کویل میتواند زنجیرها را پاره کند. در این لحظه، تنها چیزی که بین رول فولادی و اتاق راننده قرار دارد، دیواره جلوی تریلی یا Headerboard است.
دیواره جلوی تریلر یا کفی باید آنقدر مستحکم باشد که بتواند ضربه ناشی از حرکت بار به جلو را تحمل کند. اگر تریلی شما فاقد دیواره جلویی است یا دیواره آن ضعیف است، حمل کویل با روش چشم به جاده (افقی) یک خودکشی تمام عیار است.
اگر دیواره جلو ندارید یا میخواهید ایمنی را به ۱۰۰٪ برسانید، قانون شما را ملزم به استفاده از روش بلوکگذاری میکند. در این روش، باید تیرکهای چوبی یا فلزی محکم را در جلوی رول اول به کف تریلی میخکوب یا فیکس کنید تا مانند یک ترمز فیزیکی عمل کرده و مانع از غلتیدن رول به سمت کابین شوند.
جرایم و عواقب قانونی رعایت نکردن قانون مهار کویل
پلیس راهور در برخورد با تخلفات حمل بار، بهویژه بارهای خطرناکی مثل کویل، هیچگونه اغماضی ندارد. کد تخلف مربوط به عدم مهار ایمن بار (معمولا کد ۲۰۴۵ یا کدهای مرتبط با حمل بار غیر متعارف) شامل جریمه نقدی و نمره منفی برای راننده است. اما جریمه پلیس، کوچکترین نگرانی شماست.
نکته ترسناک ماجرا زمانی است که حادثهای رخ دهد. اگر کارشناس تصادفات تشخیص دهد که مهاربندی بار غیر اصولی بوده (مثلا استفاده از زنجیر معمولی، عدم استفاده از گهواره یا نداشتن محافظ لبه)، راننده صددرصد مقصر شناخته میشود.
در چنین شرایطی، شرکتهای بیمه میتوانند با استناد به بیاحتیاطی فاحش و عدم رعایت نظامات دولتی، از پرداخت خسارت سنگین بار یا دیه خودداری کنند و راننده باید تمام خسارت را شخصا بپردازد.
کویل فولادی؛ باری که اشتباه را نمیبخشد
حمل رول و کویل فولادی، آزمونی سخت برای مهارت و مسئولیت پذیری یک راننده پایه یک است. قوانین سختگیرانه در این حوزه، برای اذیت کردن رانندگان وضع نشدهاند، بلکه حاصل تجربه تلخ صدها حادثه مرگبار هستند که در آنها اتاقک کامیون زیر فشار کویل له شده است.
استفاده از تریلر جارولدار، زنجیرهای گرید بالا، محافظ لبه و چک کردن مجدد سفتی زنجیرها پس از ۵۰ کیلومتر اول رانندگی (قانون سفت کردن مجدد)، ضامن بازگشت سلامت شما به خانه است. فراموش نکنید که در جاده، هیچ باری ارزش ریسک کردن روی زندگی را ندارد.
آیا شما تجربه حمل کویل با کفیهای معمولی را داشتهاید؟ برای مهار آن از چه روش خاصی استفاده میکنید تا خیالتان راحت باشد؟ تجربیات خود را در بخش نظرات بنویسید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
آیا این مقاله را دوست داشتید ؟
0
پسندیدم
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.