قوانین طرح اضطراری کاهش آلودگی هوا؛ محدودیتهای تردد ماشین سنگین چگونه است؟
زمان تقریبی مطالعه 8 دقیقه
0
پسندیدممصرفگرایی و تبلیغات باعث شده تقریبا هیچ نقطهای از شهرها، خیابانها و جادهها خالی از بیلبوردها و نوشتههای بازاریابی نباشند. بعد از اشباع این نقاط، شرکتها به این فکر افتادند که چرا از اتوبوسها، کامیونتها و کامیونها و تریلرها برای تبلیغات هرچه بیشتر استفاده نکنیم.
این موضوع با حواشی مختلفی همراه بود که باعث شد در مناطق مختلف جهان، قوانین سفت و سختی و برای تبلیغات روی بدنه کامیونها و اتوبوسها وضع شود. در این مقاله از پایه یک میخواهیم بررسی که آیا هر رانندهای مجاز است هر تصویر یا نوشتهای را روی بدنه خودروی خود بچسباند؟ مرز بین بغلنویسی مجاز و تغییر وضعیت ظاهری غیر مجاز کجاست؟ قوانین ایران درباره این موضوع چه میگویند؟
اصل ماجرا؛ قانون چه میگوید؟ (نگاهی به ماده ۲۰۷)
برای درک صحیح بایدها و نبایدها، باید مستقیما به سراغ مرجع اصلی قوانین رانندگی در کشور، یعنی «آییننامه راهنمایی و رانندگی» برویم. طبق ماده ۲۰۷ این آییننامه، نصب هرگونه علائم، پلاکهای متفرقه، نوشته، عکس، آگهی و الصاق هر نوع برچسب بر روی بدنه درونی و بیرونی و شیشههای انواع خودرو ممنوع است.
روح قانونگذار در اینجا بر «ممنوعیت» استوار است، مگر اینکه مجوزی خلاف آن صادر شده باشد. دلیل این سختگیری نیز واضح است: جلوگیری از حواسپرتی سایر رانندگان و حفظ استاندارد ظاهری خودروها برای شناسایی راحتتر توسط پلیس.
این قانون شامل تمام وسایل نقلیه میشود، اما حساسیت روی خودروهای کار و تجاری مانند کامیون و کامیونتهای پخش مواد غذایی یا دارویی کمی متفاوت است. طبق تبصرههای قانونی، خودروهایی که متعلق به شرکتها و موسسات هستند، مجازند نام، نشان تجاری و مشخصات فعالیت خود را با رعایت ضوابط خاص (که در ادامه خواهیم گفت) روی بدنه خودرو درج کنند.
اما این به آن معنا نیست که خودروهای شخصی هم میتوانند بدون طی کردن مراحل اداری، اقدام به نصب تبلیغات کنند. هرگونه تغییری که باعث شود رنگ یا ظاهر خودرو با آنچه در کارت ماشین قید شده متفاوت باشد، نیازمند تاییدیه پلیس راهور و در موارد تبلیغاتی، نیازمند مجوز از شهرداری (برای داخل شهر) یا راهداری (برای بیرون شهر) است.
بنابراین، پیش از آنکه بدنه سفید و یکدست کانتینر یا اتاق بار کامیونت خود را به دست طراحان گرافیک بسپارید، باید بدانید که این کار بدون اخذ مجوز، مصداق بارز تخلف «تغییر وضعیت ظاهری خودرو» محسوب شده و افسر پلیس حق دارد علاوه بر جریمه نقدی، خودرو را تا زمان رفع اثر تبلیغات (کندن برچسبها) توقیف کند. در بخشهای بعدی به طور دقیق بررسی میکنیم که اگر مجوز بگیرید، دقیقا کجای خودرو و با چه ابعادی اجازه تبلیغات دارید.
استانداردهای ابعاد و محل نصب؛ در چه شرایطی تبلیغات مجاز است؟
حتی اگر مجوز کلی تبلیغات را دریافت کرده باشید، به این معنی نیست که میتوانید تمام سطح خودرو را بپوشانید. قانونگذار با هدف حفظ ایمنی و تمرکز سایر رانندگان، محدودیتهای سفت و سختی برای محل نصب در نظر گرفته است. طبق دستورالعملهای پلیس راهور و سازمانهای ذیربط، فضای مجاز برای تبلیغات صرفا دو طرف بدنه (پهلوهای راست و چپ) اتاق بار است.
این یعنی نصب هرگونه برچسب، نوشته یا تصویر بر روی نقاط زیر اکیداً ممنوع است:
- شیشهها: تمام شیشهها (جلو، عقب و طرفین کابین راننده) باید کاملا شفاف و فاقد هرگونه مانع دید باشند.
- چراغها و علائم هشدار: پوشاندن چراغهای ترمز، راهنما، دنده عقب و شبرنگهای استاندارد ایمنی تخلف حادثهساز محسوب میشود.
- پلاک خودرو: حریم پلاک باید کاملا پاک و خوانا باشد.
- درب عقب: در بسیاری از موارد، نصب تبلیغات روی درب عقب کامیون یا کامیونت به دلیل احتمال پرت کردن حواس راننده پشتسری، با محدودیتهای شدید یا ممنوعیت روبروست (مگر در ابعاد کوچک مثل لوگوی شرکت).
در مورد ابعاد نیز معمولا قانون «یک سوم» یا در برخی موارد «یک دوم» سطح جانبی ملاک عمل قرار میگیرد. برای تریلیهای چادری و کانتینرها که سطح وسیع و یکدستی دارند، گاهی مجوز پوشش کاملتری داده میشود، اما این موضوع مشروط به تاییدیه کارشناس و درج در سوابق خودرو است.
نکته مهم برای کامیونتهای پخش این است که طرح گرافیکی نباید با رنگهای دستگاههای امدادی و عمومی (مثل رنگ خودروهای آتش نشانی یا پلیس) اشتباه گرفته شود.
خط قرمزهای محتوایی؛ چه چیزهایی نمیتوان نوشت؟
پس از تایید محل نصب، نوبت به بررسی خودِ تبلیغ میرسد. در ایران قوانین فرهنگی و زبانی خاصی حاکم است که عدم رعایت آنها باعث رد شدن درخواست مجوز یا جریمه شدن در جاده میشود:
۱. الزام به استفاده از زبان فارسی: طبق قانون «ممنوعیت بهکارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه»، متن اصلی تبلیغ باید به زبان فارسی باشد. استفاده از حروف لاتین تنها در دو صورت مجاز است، اول اینکه کلمه مورد نظر به عنوان لوگوی تجاری (برند) ثبت شده باشد و دوم اینکه خودرو در مسیرهای ترانزیت بینالمللی فعالیت کند. در غیر این صورت، نوشتن جملات انگلیسی روی بدنه تخلف است.
۲. رعایت شئونات اسلامی و اخلاقی: استفاده از تصاویر نامناسب، خلاف عفت عمومی، یا عباراتی که دارای ایهامهای غیراخلاقی باشند، ممنوع است.
۳. پرهیز از حواسپرتی: استفاده از شبرنگهای خیره کننده (نئونی)، تصاویر سه بعدی که خطای دید ایجاد میکنند، یا جملات طولانی و ریزی که رانندگان دیگر را مجبور به تمرکز بیش از حد برای خواندن کند، مجاز نیست. هدف تبلیغ باید رساندن پیام در یک نگاه کوتاه باشد، نه ایجاد ترافیک یا تصادف.
۴. تبلیغات سیاسی و مذهبی تفرقه انگیز: بدنه خودروهای عمومی جایگاه طرح مسائل سیاسی یا مذهبی حساس نیست و پلیس به شدت با این موارد برخورد میکند.
مراحل قانونی اخذ مجوز تبلیغات بدنه کامیون
حال که از محدودیتها آگاه شدیم، اگر تصمیم قطعی برای درآمدزایی از بدنه کامیون یا تریلر خود دارید، باید مسیر قانونی زیر را طی کنید. توجه داشته باشید که بسته به اینکه خودروی شما درون شهری (پخش مویرگی) است یا برون شهری (ترانزیت و جادهای)، مرجع صادر کننده مجوز ممکن است متفاوت باشد:
- عقد قرارداد و تهیه طرح: ابتدا باید با شرکت تبلیغاتی یا صاحب برند قرارداد ببندید و طرح گرافیکی نهایی را آماده کنید.
- مراجعه به سازمان ذیربط:
- برای ناوگان درون شهری: مراجعه به سازمان زیباسازی شهرداری یا سازمان تاکسیرانی/اتوبوسرانی شهر مربوطه.
- برای ناوگان برون شهری: مراجعه به اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان.
- اخذ تاییدیه طرح: در این مرحله کارشناسان طرح شما را با قوانین (ابعاد، محتوا، زبان فارسی) تطبیق میدهند و در صورت تایید، نامه معرفی صادر میکنند.
- مراجعه به پلیس راهور: این مهمترین مرحله است. شما باید با در دست داشتن مجوز اولیه، به مراکز تعویض پلاک یا واحد شمارهگذاری پلیس راهور مراجعه کنید. کارشناس تصادفات و فنی، خودرو را بازدید میکند تا مطمئن شود تبلیغ مانع دید نیست و ایمنی را به خطر نمیاندازد.
- ثبت در سیستم: پس از تایید نهایی، مجوز «بغل نویسی» در سوابق پلاک خودروی شما ثبت میشود. در برخی موارد برای تبلیغات وسیع، ممکن است نیاز به درج در پشت کارت خودرو (قسمت توضیحات) نیز باشد.
جریمهها و پیامدهای تخلف
نادیده گرفتن مراحل بالا و چسباندن خودسرانه برچسب، عواقب سنگینی دارد که معمولا بیشتر از درآمد حاصل از تبلیغ برایتان آب میخورد:
- جریمه نقدی: طبق کد تخلفات رانندگی، «هرگونه تغییر در وضعیت ظاهری و فنی خودرو» مشمول جریمه است. اگرچه مبلغ جریمه ممکن است در سالهای مختلف تغییر کند، اما تکرار آن میتواند سنگین باشد.
- توقیف خودرو: بدترین کابوس یک راننده کامیون یا کامیونت، خوابیدن ماشین در پارکینگ است. پلیس راهور اختیار دارد خودروهایی را که دارای تبلیغات غیر مجاز، توهینآمیز یا نامتعارف هستند، تا زمان رفع اثر (کندن کامل برچسبها) توقیف کند.
- مشکل در معاینه فنی: حتی اگر در جاده جریمه نشوید، در زمان تمدید معاینه فنی به مشکل برمیخورید. مراکز معاینه فنی به خودروهایی که ظاهرشان با کارت ماشین مغایرت دارد یا دارای برچسبهای غیر مجاز هستند، گواهی سلامت نمیدهند.
کلام آخر؛ سود بیدردسر یا ریسک پرهزینه؟
تبلیغات روی بدنه خودروهای سنگین، یک معامله برد برد است؛ هم برندها دیده میشوند و هم مالکان خودرو کمک هزینهای برای مخارج سنگین نگهداری ماشین دریافت میکنند. اما این معامله تنها زمانی شیرین است که از راه قانونی انجام شود.
قانونگذار با وضع این مقررات، نه به دنبال قطع کردن درآمد رانندگان، بلکه به دنبال حفظ ایمنی جادههاست. تصور کنید اگر هر کس هر چه میخواست روی ماشینش مینوشت، جادهها به نمایشگاهی از هرجوجرج بصری تبدیل میشدند که نتیجهای جز تصادف نداشت.
توصیه نهایی ما این است که پیش از چسباندن حتی یک وجب برچسب، مجوزهای لازم را بگیرید. داشتن یک برگ کاغذ مجوز در داشبورد، خیال شما را در تمام ایست بازرسیها و پلیس راههای کشور راحت میکند.
آیا شما تا به حال تجربهای در زمینه اجاره بدنه خودروی خود برای تبلیغات داشتهاید؟ آیا فرایند گرفتن مجوز در شهر شما آسان بود یا دشوار؟ نظرات و تجربیات خود را درباره برخورد پلیس با بغلنویسی خودروها، در بخش کامنتها با ما در میان بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
آیا این مقاله را دوست داشتید ؟
0
پسندیدم
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.