اگر تحریمها برنمیگشت، قیمت کامیون چند بود؟ 
به گزارش پایه یک، تولید خودروهای تجاری در ده ماهه نخست سال جاری بیش از ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. تیراژ کل از ۱۱۶ هزار و ۳۳۵ دستگاه به ۸۰ هزار و ۴۶۱ دستگاه رسیده و بیش از ۳۵ هزار دستگاه افت را نشان میدهد. بیشترین کاهش مربوط به خودروهای تجاری سبک شامل کامیونتها، ونها و خودروهای کارگاهی است که بیش از ۳۵ درصد افت داشتهاند. این آمار نشاندهنده چالشهای جدی در بخش تولید خودروهای تجاری کشور است.
کاهش قابل توجه تولید خودروهای تجاری در ایران؛ نشانهای از چالشهای ساختاری یا انتقال بازار؟
کاهش تولید خودروهای تجاری در ده ماهه نخست سال جاری چشمگیر بوده است و بیشترین افت مربوط به خودروهای سبک شامل کامیونت، ون و خودروهای کارگاهی است. در همین بازه، تولید خودروهای سنگین روندی صعودی داشته است. برای روشنتر شدن وضعیت، جدول زیر تیراژ خودروهای تجاری سبک و سنگین در سال گذشته و سال جاری را نشان میدهد:
| نوع خودرو | تیراژ سال گذشته | تیراژ سال جاری | درصد تغییر |
| سبک (ون و کامیونت) | ۱۰۸.۰۰۰ | ۷۰.۰۰۰ | ٪۳۵- |
| سنگین (کامیون و کشنده) | ۷.۵۴۴ | ۱۰.۵۸۷ | ٪۴۰+ |
| مجموع | ۱۱۶.۳۳۵ | ۸۰.۴۶۱ | ٪۳۰- |
همانطور که جدول ذکر شده، کاهش تولید خودروهای سبک در مقابل افزایش تولید خودروهای سنگین قرار دارد و این اختلاف میتواند توازن عرضه و تقاضا در بازار حمل و نقل کشور را تحت تاثیر قرار دهد.

چرا تولید خودروهای تجاری سبک کاهش یافته؟
افت تولید خودروهای تجاری سبک در حالی رخ داده که تقاضای حمل و نقل در کشور همچنان پابرجاست و نیاز ناوگان حمل بار به بازسازی محسوس باقی است. تحلیل کارشناسان نشان میدهد چند عامل ساختاری و بیرونی بر این وضعیت تاثیرگذار بوده است: وابستگی بخش تولید به واردات قطعات که نوسانات ارزی مانع از تامین پایدار مواد اولیه میشود، مشکلات نقدینگی و تامین مالی که فشارهای مالی و هزینههای تولید بالا، تولیدکنندگان را مجبور به کاهش تیراژ کرده است.
تغییر استراتژی شرکتها که بخشی از تولید به سمت خودروهای سنگینتر یا سودآورتر حرکت کرده و رشد نسبی این بخش را توجیه میکند. این وضعیت نشان میدهد که تولیدکنندگان توان کافی برای ادامه مسیر قبلی را ندارند، در حالی که تقاضا برای ناوگان حمل و نقل سبک و شهری همچنان وجود دارد.
بخش خودروهای سنگین؛ روند متفاوت یا یک استثنا؟
تولید خودروهای تجاری سنگین مانند کامیون و کشنده در ۱۰ ماهه سال جاری رشد قابل توجهی داشته و از ۷ هزار و ۵۴۴ دستگاه در سال گذشته به ۱۰ هزار و ۵۸۷ دستگاه رسیده است. رشد بیش از ۴۰ درصدی این گروه میتواند ناشی از اولویت بخش حمل و نقل جادهای به نوسازی ناوگان سنگین، تقاضای بالاتر برای کالاهای صادراتی و داخلی و برنامههای تشویقی شرکتهایی مانند بهمنموتور باشد.
تقاضای بالاتر برای کالاهای صادراتی و داخلی نیازمند ناوگان سنگینتر و برنامههای تشویقی شرکتها برای تولید محصولات سنگین به دلیل حاشیه سود بهتر باشد. با این حال این رشد نمیتواند بهطور کامل کاهش چشمگیر در بخش سبک را جبران کند و توازن عرضه و تقاضا در بازار تجاری همچنان به چالش کشیده شده است.
مقایسه وضعیت با سالهای گذشته
آمارهای طولانیمدت نشان میدهد که افت تولید خودروهای تجاری یک روند عمومی در صنعت خودرو ایران نیست، اما در سالهای اخیر شدت یافته است. در سال گذشته نیز صنعت خودرو سواری کشور با افت تولید روبهرو بوده و تیراژ کلی خودروهای سبک کاهش معناداری داشته است. در بخش تجاری نیز گزارشهای دیگر از افت تولید شدید در برخی مقاطع زمانی خبر دادهاند که این امر بر چرخه تامین قطعات، برنامهریزی تولید و حرکت به سمت نوسازی ناوگان تاثیرگذار بوده است.

نقاط ضعف و راهکارهای احتمالی برای تقویت بازار
پس از بررسی دادهها و روندهای موجود، نقاط ضعف اصلی صنعت خودروهای تجاری را میتوان در وابستگی شدید به قطعات وارداتی، نوسانات ارزی و محدودیتهای نقدینگی تولیدکنندگان خلاصه کرد.
همچنین عدم توازن میان تولید سبک و سنگین باعث کمبود ناوگان مورد نیاز در بخشهای مختلف حمل و نقل شده است. برای بهبود وضعیت، تمرکز بر بومیسازی قطعات کلیدی، ارائه تسهیلات مالی و اعتباری به شرکتهای تولیدکننده تجاری و بازنگری در مدلهای تولید برای تطبیق بهتر با تقاضای بازار داخلی و حمل و نقل شهری میتواند موثر باشد.

وضعیت بازار داخلی؛ چالش یا فرصت؟
کاهش تولید خودروهای تجاری سبک در حالی رخ داده که بسیاری از دارندگان ناوگان و شرکتهای حمل و نقل با افزایش سن ناوگان مواجهاند و نیاز به خودروهای نو محسوس است. این دوگانگی بین عرضه و تقاضا میتواند باعث افزایش قیمت در بازار دستدوم و تشدید ناامیدی مصرفکنندگان شود. افت بیش از ۳۰ درصدی تیراژ تجاریها و افزایش هزینههای تولید و تامین ارزی، فشار مضاعفی بر صنعت تحمیل کرده است که ادامه همین مسیر میتواند به کاهش کیفیت خدمات حمل و نقل نیز منجر شود.
آیا به باور شما کاهش تولید خودروهای تجاری سبک به دلیل مشکلات ساختاری در صنعت است یا شرایط اقتصادی و نقدینگی تولیدکنندگان نقش تعیینکننده داشتهاند؟ نظرتان را با ما در میان بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
در حال حاضر هیچ نظر یا دیدگاهی ثبت نشده است. شما میتوانید اولین نفری باشید که دیدگاه یا نظر خود را برای ما ارسال میکنید.