تاریخچه کامیونت‌های دایون در ایران؛ پرحاشیه اما پرطرفدار

در اواسط دهه نود شمسی، زمانی که تحریم‌های بین‌المللی باعث شد غول‌های اروپایی مثل ولوو و اسکانیا چمدان‌هایشان را ببندند و جاده‌های ایران را ترک کنند، دروازه‌ها برای ورود اژدهای سرخ باز شد.

ده‌ها برند چینی ریز و درشت به بازار هجوم آوردند که برخی از آن‌ها به همان سرعتی که آمده بودند، محو شدند. اما در میان این هیاهو، نامی ظهور کرد که به جای سوداگری کوتاه ‌مدت، به دنبال جای پایی محکم در ناوگان حمل‌ونقل بود: دایون (Dayun). در حالی که کشنده‌های سنگین این برند تقریبا هر هفته  سرتیتر خبرگزاری‌ها بودند، داستان کامیونت‌های آن روایتی جداگانه و استراتژیک داشت.

برخلاف بسیاری از رقبای هموطن خود که با طراحی‌های کپی‌برداری شده و کیفیت پایین، اعتماد بازار را خدشه‌دار کردند، دایون آهسته و پیوسته حرکت کرد. در این مقاله از پایه یک، قصد داریم ماشین زمان را روشن کنیم و مسیر پرفراز و نشیب این برند را از خطوط تولید شهر چنگدو چین تا کوچه‌ها و خیابان‌ها ایران دنبال کنیم.

می‌خواهیم ببینیم این برند چگونه توانست در بازاری که تعصب خاصی روی برندهای ژاپنی و بنزهای قدیمی داشت، برای خود اعتبار بخرد و به یکی از بازیگران اصلی خودروهای نیمه ‌سنگین تبدیل شود.

ریشه‌ها؛ دایون از کجا آمد؟

شاید برایتان جالب باشد که بدانید گروه خودروسازی دایون (Dayun Group)، قبل از اینکه نامش با کامیون و ماشین‌های سنگین گره بخورد، در دنیای موتورسیکلت‌ها یک ابرقدرت بود. این کمپانی خصوصی که مقر اصلی آن در استان شانشی (Shanxi) و سایت تولید کامیون‌هایش در چنگدو قرار دارد، با تکیه بر سرمایه عظیم حاصل از فروش موتورسیکلت، تصمیم گرفت وارد لیگ برتر خودروسازان تجاری شود.

دایون برخلاف شرکت‌های دولتی چین که کند و بوروکراتیک بودند، چابکی بخش خصوصی را داشت و خیلی زود فهمید که برای جهانی شدن، نباید چرخ را از اول اختراع کند. استراتژی آن‌ها ساده اما هوشمندانه بود: استفاده از بهترین قطعات تامین‌کنندگان جهانی در بدنه‌ای با طراحی مستقل.

آن‌ها به سراغ غول‌هایی مثل ویچای (Weichai)، کامینز (Cummins) و فست (Fast) رفتند تا قلب و عضلات محصولاتشان را تامین کنند. همین تفکر مهندسی باعث شد تا وقتی اولین محصولات تجاری دایون معرفی شدند، نه به عنوان یک اسباب ‌بازی چینی، بلکه به عنوان ماشین‌هایی جان‌ سخت و اقتصادی شناخته شوند.

نقطه شروع در ایران؛ ظهور ثمین خودرو دیزل

داستان دایون در ایران کمی پیچیده است، زیرا شرکت‌های مختلفی نمایندگی بخش‌های مختلف محصولات آن را بر عهده گرفتند. کشنده‌های سنگین دایون (مثل سری N8) توسط شرکت‌هایی مانند کرمان دیزل مونتاژ می‌شدند، پرچم‌دار بخش کامیونت نیز شرکت ثمین خودرو دیزل بود.

این شرکت در اوج نیاز بازار به نوسازی ناوگان فرسوده، دست روی مدلی گذاشت که می‌توانست جایگزین مناسبی برای خاورهای قدیمی و رقیبی ارزان‌تر برای ایسوزوهای گران ‌قیمت باشد.

اولین سری کامیونت‌های دایون که توسط ثمین خودرو دیزل وارد بازار شد، با چهره‌ای ساده اما متناسب عرضه گردید. چالش اصلی در آن سال‌ها، متقاعد کردن رانندگانی بود که از کیفیت پایین برخی خودروهای چینی دل‌خوشی نداشتند.

ثمین خودرو با تمرکز بر خدمات پس از فروش و تاکید بر مشخصات فنی نام‌ آشنا، سعی کرد یخ بازار را بشکند. آن‌ها به جای تبلیغات پرزرق ‌و برق، روی کارایی تمرکز کردند و به رانندگان نشان دادند که این کامیونت می‌تواند زیر بار سنگین دوام بیاورد و خرج تراشی نکند؛ استراتژی‌ای که پایه‌های حضور بلند مدت دایون را در ایران محکم کرد.

برگ برنده دایون؛ بازی هوشمندانه با اعداد

نقطه عطف تاریخچه دایون در ایران، زمانی رقم خورد که مدیران ثمین خودرو دیزل متوجه یک خلاء بزرگ در بازار حمل‌ونقل شدند. تا پیش از آن، بازار عمدتا در اختیار کامیونت‌های ۵ و ۶ تن بود که ظرفیت بار محدودی داشتند و یا کامیون‌ های باری سنگین ۱۹ تن که هزینه‌های نگهداری و قیمت بالایی داشتند.

دایون با عرضه مدل ۱۰.۱ تن خود با کد CGC1100، هوشمندانه‌ترین حرکت ممکن را انجام داد. این خودرو عملا توانایی حمل باری نزدیک به کامیون‌های بزرگ را داشت، اما با ابعاد و استهلاک یک خودروی نیمه‌ سنگین عرضه می‌شد.

این مدل به سرعت توانست توجه رانندگانی را جلب کند که بارهایشان برای خاور و ۶ تن سنگین بود، اما آن‌قدر زیاد نبود که نیاز به ده چرخ داشته باشند. دایون ۱۰ تن با داشتن شاسی دوبل و فنربندی تقویت شده، توانست لقب یکی از پرکارترین خودروهای باری جاده‌های ایران را بگیرد.

البته دایون مدل ۶ تن را هم برای توزیع شهری عرضه کرد، اما این برادر بزرگ‌تر ۱۰ تنی بود که نام دایون را سر زبان‌ها انداخت و باعث شد در پایانه‎های باربری به عنوان یک گزینه جدی روی آن حساب کنند.

قلب آمریکایی در کالبد چینی؛ فرمول فنی موفقیت

دلیل اصلی ماندگاری دایون در بازار ایران، فراتر از تناژ بار بود؛ راز موفقیت آن‌ها در کاپوت خودرو نهفته بود. دایون برای پیشرانه محصولات خود ریسک نکرد و به سراغ موتور محبوب و مطمئن کامینز رفت.

استفاده از موتور ۳.۸ لیتری توربو دیزل کامینز که در ایران سابقه درخشانی داشت، خیال رانندگان و مکانیک‌ها را راحت کرد. راننده ایرانی می‌دانست که اگر در دورافتاده‌ترین جاده‌ها هم خراب شود، قطعات موتوری کامینز پیدا می‌شود و هر تعمیرکاری زبان این موتور را می‌فهمد.

در بخش انتقال قدرت نیز دایون از گیربکس‌های مشهور Fast استفاده کرد که هماهنگی خوبی با موتورهای کامینز دارند. این گیربکس‌های دستی به دلیل سادگی مکانیزم و دنده‌های قدرتمند، برای جغرافیا و جاده‌های کوهستانی ایران بسیار مناسب بودند.

ترکیب موتور آمریکایی (مونتاژ چین) و گیربکس جان ‌سخت، باعث شد برچسب بی‌کیفیت بودن که روی بسیاری از خودروهای چینی چسبیده بود، از روی پیشانی دایون برداشته شود. این کامیون کوچک ثابت کرد که می‌تواند زیر فشارهای کاری مداوم، عملکرد پایداری داشته باشد.

وضعیت امروز دایون و جایگاه آن در بازار

امروز که چندین سال از ورود اولین دایون‌ها می‌گذرد، این برند جایگاه خود را به عنوان یک گزینه اقتصادی و کارآمد تثبیت کرده است. اگرچه رقبای جدیدتری مانند فورس و جک با آپشن‌های رفاهی رنگارنگ و طراحی‌های فانتزی وارد میدان شده‌اند، دایون همچنان مشتریان خاص خود را دارد؛ کسانی که اولویتشان کار است نه تجملات.

شرکت عرضه کننده نیز در طول این سال‌ها سعی کرده با ارائه فیس‌ لیفت‌های جزئی و بهبود تریم داخلی، ظاهر خودرو را به‌روز نگه دارد. اضافه شدن امکاناتی مانند جای خواب مناسب در مدل‌های جدید و بهبود سیستم تهویه، نشان می‌دهد که دایون صدای بازار را شنیده است.

اکنون کامیونت دایون در بازار دست‌ دوم نیز وضعیت بدی ندارد و نسبت به برخی برندهای متفرقه، نقد شوندگی بهتری دارد. این خودرو شاید لوکس‌ترین گزینه بازار نباشد، اما به عنوان یک ابزار کار، امتحان خود را در گرمای جنوب و سرمای غرب ایران پس داده و نمره قبولی گرفته است.

خط پایان؛ دایون، غریبه‌ای که رفیق جاده‌ها شد

مرور تاریخچه دایون در ایران، درس جالبی از استمرار و شناخت نیاز بازار است. برندی که روز اول کسی تلفظ صحیح نامش را نمی‌دانست، حالا بخش قابل توجهی از بار ناوگان حمل‌ونقل نیمه ‌سنگین کشور را بر دوش می‌کشد. دایون با پر کردن فاصله بین خودروهای سبک و سنگین و تکیه بر فنیِ ساده اما قدرتمند، توانست در دل بازار جا باز کند و بماند.

شما بگویید؛ اگر مالک یکی از مدل‌های دایون هستید یا سابقه رانندگی با آن را دارید، تجربه شما چیست؟ آیا ادعای کم ‌استهلاک بودن این خودرو در طول سال‌ها واقعیت داشته است؟ نظرات ارزشمند خود را پایین همین صفحه برای ما بنویسید تا راهنمایی برای سایر خریداران و علاقه‌مندان به این خودرو باشد.