چک لیست ایمنی پیش از ورود به مناطق کویری و بیابانی 
پیشرفتهای روزافزون و سریع فناوری در دنیای خودروهای تجاری باعث شده تا شاهد ورود تجهیزات و سیستمهای ایمنی متنوعی به این خودروها باشیم. ترمزها بهعنوان یکی از اصلیترین بخشها در کامیونها و خودروهای سنگین از این پیشرفتها بیشترین بهره را بردهاند. از ترمزهای دیسکی گرفته تا سیستمهای کمکی مانند ABS، ترمز اضطراری (AEBS)، رادار خط خوان، هشدار برخورد از جلو و… همگی جزو بهروزترین سیستمهایی هستند که اینروزها در کامیونها میبینیم.
اما در میان این همه سیستم و رادار و حسگر، یک موضوع همچنان ذهن طرفداران و رانندگان را به خود مشغول کرده: چرا با وجود پیشرفت فناوری، هنوز برخی از کامیونها، حتی محصولات روز، از ترمزهای دیسکی بهره میبرند؟
پاسخ این سوال در این مقاله از پایه یک بررسی کردهایم. در این مطلب بهطور کامل به بررسی ساختار ترمز کاسهای میپردازیم و آن را با ترمز دیسکی مقایسه کنیم. همچنین و بررسی کنیم چرا این سیستم همچنان در دنیای خودروهای سنگین پرکاربرد است. اگر هم راننده هستید، هم کنجکاو، این مطلب میتواند هم دانستنی باشد برایتان، هم کاربردی.
ترمز کاسهای چیست و چگونه کار میکند؟
از زمان معرفی ترمز کاسهای به دنیای خودروها نزدیک به یک قرن میگذرد. این سیستم یکی از قدیمیترین و درعینحال پرکاربردترین انواع ترمز در خودروهای سنگین است که با وجود ظاهر سادهاش، عملکردی مطمئن دارد.
در این سیستم، مجموعهای از کفشکها (لنتها) درون یک کاسه فلزی قرار دارند. این کاسه فلزی در داخل کاسه چرخ قرار گرفته و وقتی راننده پدال ترمز را فشار میدهد، کفشکها به دیواره داخلی کاسه فشار وارد میکنند و این اصطکاک باعث کاهش سرعت چرخ میشود. برخلاف ترمز دیسکی که نیروی ترمز را از بیرون به دیسک وارد میکند، در ترمز کاسهای این نیرو از داخل به سیستم ترمز وارد میشود.
نکته مهم در مورد این سیستم، طراحی بسته آن است که آن را در برابر آلودگی، گردوخاک و آب مقاومتر میکند؛ ویژگیای که در شرایط سخت جادهای، بهویژه برای خودروهای سنگین، اهمیت زیادی دارد.

مزایای ترمز کاسهای در خودروهای سنگین
با وجود پیشرفت فناوری و ورود ترمزهای دیسکی به میدان، ترمز کاسهای هنوز هم مزایای برجستهای دارد که آن را برای خودروهای سنگین به گزینهای کاربردی تبدیل میکند. یکی از مهمترین این مزایا، توان بالای ترمزگیری این سیستم در بارهای سنگین و سرعتهای مختلف است؛ جایی که کنترل و پایداری اولویت دارد.
علاوه بر این، طراحی بسته این سیستم باعث میشود در شرایط نامساعد جوی و محیطی مانند گلولای، شنوماسه یا بارندگی، کمتر دچار افت عملکرد شود. دوام بالای قطعات و نیاز کمتر به سرویسهای مکرر نیز از دلایلی بوده که آن را برای کامیونهایی که در مسیرهای طولانی و با بارهای سنگین فعالیت دارند مقرونبهصرفه میکند. همچنین هزینه تعمیرات پایینتر و دسترسی آسانتر به قطعات یدکی در مناطق مختلف، یک امتیاز مهم برای ترمز کاسهای بهحساب میآید.

مقایسه ترمز کاسهای و ترمز دیسکی در کامیونها
ترمزهای دیسکی در سالهای اخیر بهواسطه عملکرد سریعتر و خنککاری بهتر، در بسیاری از خودروهای سواری و نیمهسنگین جایگزین کاسهایها شدهاند، اما در کامیون ها، داستان کمی متفاوت است. ترمز دیسکی با فشار مستقیم لنتها به دیسک، واکنش سریعتری دارد و در مسیرهای پرشیب یا پرفشار، عملکرد پایدارتری ارائه میدهد.
با این حال، ترمزهای کاسهای در زمان حمل بارهای فوق سنگین و شرایط ناپایدار جادهای اغلب عملکردی امنتر و مطمئنتر دارند. آنها نسبت به انواع دیسکی کمتر در معرض آسیب ناشی از ورود گل، آب یا سنگریزه قرار میگیرند به همین دلیل نیز هزینه سرویس و تعمیرات آن کمتر است. بهطور کلی، انتخاب بین این دو نوع ترمز به نوع مسیر، نوع بار و الویتهای اقتصادی بستگی دارد.
| ویژگی | ترمز کاسهای | ترمز دیسکی |
| عملکرد در شرایط گلآلود یا بارانی | مقاومتر و مطمئنتر | آسیبپذیرتر در برابر آلودگی |
| هزینه نگهداری و تعمیر | پایینتر | بالاتر |
| سرعت واکنش ترمز | کندتر | سریعتر |
| خنککاری و کنترل دما | ضعیفتر | بهتر و موثرتر |
| دوام قطعات در بار بالا | بیشتر | وابسته به شرایط استفاده |
چرا هنوز کامیونها از ترمز کاسهای استفاده میکنند؟
با در نظر گرفتن تمام جوانب فنی، اقتصادی و عملیاتی، میتوان فهمید که انتخاب ترمز کاسهای در بسیاری از کامیونها تصمیمی از سر اجبار نیست، بلکه ناشی از یک منطق مهندسی و بهرهوری است. در ناوگانهای حملونقل جادهای که اولویت با دوام بالا، هزینه کمتر و تعمیرپذیری سریع است، ترمز کاسهای مزیتهای مهمی دارد که نه تولیدکنندگان و نه خریداران، نمیتوانند به سادگی از کنار آن عبور کنند.
بهعلاوه، بیشتر کامیونهایی که در مسیرهای بینشهری فعالیت میکنند، بهجای شتاب و ترمزگیری ناگهانی، به پایداری و تحمل فشار طولانیمدت نیاز دارند؛ جایی که ترمز کاسهای با طراحی مقاوم خود عملکرد بهتری دارد. در بازارهای در حال توسعه نیز هزینه تجهیز کامیونها به ترمز دیسکی، چه در تولید و چه در نگهداری، هنوز توجیه اقتصادی ندارد. در نتیجه، استفاده مداوم از ترمزهای کاسهای نه از روی عقبماندگی، بلکه بهعنوان انتخابی هوشمندانه در چارچوب شرایط کاری و اقتصادی توجیهپذیر است.
آینده ترمزها در کامیونها: کاسهای، دیسکی یا چیز دیگر؟

با ورود کامیونهای برقی، سیستمهای هوشمند رانندگی و نیاز به ایمنی بیشتر در ناوگانهای مدرن، آینده ترمزها هم در حال تغییر است. ترمزهای دیسکی با عملکرد سریع و کنترلپذیری بهتر، بهخصوص در کامیونهای سبکتر یا شهری، سهم بیشتری پیدا میکنند. از سوی دیگر، برخی خودروسازان در حال توسعه سیستمهای ترمز الکترونیکی (EBS) یا در مدلهای جدیدتر، انواع بازیابکننده انرژی هستند که نهتنها ترمزگیری را دقیقتر میکنند، بلکه مصرف انرژی را نیز بهینه میسازند.
با این حال، تا زمانی که جادهها ناهموار و پر از چاله هستند، بارها سنگین و ناوگانها متنوع باشند، ترمز کاسهای همچنان جایگاه خود را حفظ خواهد کرد. شاید آینده در دست ترکیبی از فناوریهای جدید و سنتی باشد؛ جایی که انتخاب بین کاسهای و دیسکی، نه یک برتری مطلق، بلکه یک تصمیم استراتژیک باشد که بر اساس نوع مسیر، نوع بار و نوع نگاه به آینده انتخاب میشود. اما در روزگار فعلی که کاهش هزینهها اولویت نخست بسیاری از خریداران است، این نوع ترمز همچنان جایگاه خود را در شرکتهای تولیدی حفظ خواهد کرد.
تجربه شما از کار با ترمزهای کاسهای چیست؟ آیا وجود این ترمزها در کامیونها را ضروری میدانید یا معتقد هستید زمان آن رسیده که کامیونها هم مثل سواریها به ترمزهای تمام دیسکی مجهز شوند. نظرات خود را در کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
-
بررسی وضعیت تولید کامیون در ایران؛ رقابت میان خودروسازان به نفع کیست؟ -
نرخ حمل و نقل جادهای کالا بهروزرسانی شد؛ محاسبه براساس شاخص تن کیلومتر -
شرکتهای بزرگ مقیاس مانعی بر سر راه رانندگان کامیون -
نوسازی به سبک مرسدس بنز؛ نقش طرح ریپاور در کاهش هزینه ناوگان چیست؟ -
نمایشگاه راهسازی و بتن شیراز؛ فرصتی برای نمایشگاه آخرین دستاورد شرکتها
-
عرضه پیکاپ فوتون بنزینی اتومات در بورس کالا (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کشنده تک محور اتومات فاو 460 (دی 1404)
-
طرح پیشفروش کامیونتهای جک با امکان اخذ تسهیلات لیزینگ (دی 1404)
-
طرح پیشفروش عادی علیالحساب کامیونتهای جک (دی 1404)
-
عرضه ون فوتون وانا نیوفیس در بورس کالا (دی 1404)
-
عرضه کشنده فوتون H5 در بورس کالا (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیونت فورس 6 تن خوابدار (دی 1404)
-
طرح فروش فوری زامیاد EX تکسوز و انواع پادرا پلاس (دی 1404)
-
عرضه کشنده فاو جفت محور J6P-460 در بورس کالا (دی 1404)
-
فروش فوری قیمت قطعی پیکاپ مکسوس استار H (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیونتهای فورس و کامیون کمپرسی امپاور (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیون میکسر و کمپرسی new2631 (دی 1404)
بسیار عالی