چک لیست ایمنی پیش از ورود به مناطق کویری و بیابانی 
هیچ چیز بدتر از این نیست که در گرمای ۴۰ درجه تابستان، پشت فرمان نشسته باشید و کولر ماشین به جای باد خنک، باد ولرم یا گرم بزند. بسیاری از رانندگان بلافاصله فکر میکنند که گاز کولر تمام شده یا کمپرسور ضعیف شده است و هزینههای زیادی برای شارژ گاز یا تعویض قطعات میپردازند.
اما تجربه نشان داده که در بیش از ۶۰ درصد مواقع، مشکل اصلی نه کمبود گاز است و نه خرابی کمپرسور؛ بلکه مشکل یک لایه گرد و خاک و چربی است که روی قطعهای به نام کندانسور نشسته و جلوی تنفس سیستم را گرفته است.
در این مقاله از پایه یک، به آموزش گامبهگام سرویس کندانسور و بررسی شاخصهای سلامت سیستم تهویه میپردازیم تا بدون هزینه اضافه، سرمای مطلوب را به کابین برگردانید.
کندانسور چیست و کجا قرار دارد؟
برای اینکه بدانیم چرا شستشو مهم است، اول باید بدانیم کندانسور چه کار میکند. به زبان ساده، کولر خودرو گرما را از داخل کابین میگیرد و به بیرون منتقل میکند. گازی که گرمای کابین را جذب کرده و داغ شده، به سمت کندانسور میآید.
وظیفه کندانسور (که به آن رادیاتور کولر هم میگویند) این است که این گاز داغ را با کمک جریان هوا خنک کرده و دوباره به مایع تبدیل کند. اگر کندانسور نتواند این گرما را دفع کند، گاز خنک نمیشود و در نتیجه باد کولر گرم خواهد بود.
در اکثر خودروهای سنگین، چه یک کامیونت کوچک پخش مواد غذایی باشد و چه یک کشنده سنگین که تریلر کفی به آن بسته شده، کندانسور دقیقا در جلوی رادیاتور آب و اینترکولر نصب میشود.
کندانسور به دلیل محل قرارگیری، در معرض مستقیم جریان هواست؛ به همین خاطر حشرات، گرد و غبار و ذرات معلق به راحتی در فضای بین پرههای آن رسوب میکنند.

علائم کثیفی و گرفتگی کندانسور
اگر با این علائم روبرو شدید، قبل از رفتن پیش تعمیرکار کولر، ابتدا کندانسور را چک کنید:
- خنک نبودن در حالت توقف: وقتی در جاده با سرعت میروید کولر خوب است، اما به محض اینکه پشت ترافیک میمانید یا درجا کار میکنید، باد کولر گرم میشود. این یعنی فن به تنهایی نمیتواند هوا را از لای پرههای کیپ شده عبور دهد.
- بالا رفتن آمپر آب: شاید عجیب به نظر برسد، اما کثیفی رادیاتور کولر باعث داغ کردن موتور میشود. چون کندانسور جلوی رادیاتور آب است و اگر گرفته باشد، باد به رادیاتور آب نمیرسد.
- قطع و وصل شدن زیاد کمپرسور: سیستم دارای سنسور فشار است. وقتی کندانسور خنک نشود، فشار گاز بالا میرود و سنسور برای جلوگیری از ترکیدن لولهها، کمپرسور را قطع میکند.
ابزار و مواد مورد نیاز برای شستشو کندانسور
برای انجام این کار به ابزار پیچیدهای نیاز ندارید، اما باید ابزار درست را انتخاب کنید تا به قطعات آسیب نزنید:
- شیلنگ آب با فشار معمولی: تاکید میکنیم، فشار معمولی شهری.
- مواد شوینده چربیزدا: مایعهای مخصوص شستشوی رادیاتور یا یک اسپری گازپاککن خانگی یا حتی مایع ظرفشویی رقیق شده.
- فرچه نرم یا قلممو: برای تمیز کردن سطح بیرونی.
- پمپ باد: برای خشک کردن نهایی.

مراحل گامبهگام شستوشوی اصولی کندانسور
حالا که ابزار آماده است، بیایید دست به کار شویم. دقت کنید که این مراحل برای انواع کامیون و خودروهای تجاری یکسان است.
مرحله اول: دسترسی به کندانسور
در برخی کامیونهای دماغدار یا کامیونتها، دسترسی به کندانسور راحت است و فقط باید جلوپنجره را باز کنید. اما در برخی کشندههای جدید، شاید لازم باشد کابین را بالا بزنید یا توریهای محافظ جلو را باز کنید.
هدف این است که دستتان و جریان آب مستقیما به سطح رادیاتور کولر برسد. اگر توری محافظ فلزی جلوی آن است، حتما آن را جدا کنید چون آشغال بین توری و کندانسور جمع میشود.

مرحله دوم: جداسازی آشغالهای درشت
قبل از اینکه آب را باز کنید، با دست یا یک فرچه خشک و نرم، حشرات مرده، برگها و پلاستیکهایی که به سطح چسبیدهاند را جدا کنید.
اگر اینها را خیس کنید، چسبناک میشوند و به لای پرهها میروند و بیرون آوردنشان سختتر میشود. میتوانید در این مرحله از فشار باد (از سمت داخل به بیرون) استفاده کنید تا گرد و خاک خارج شود.

مرحله سوم: پاشش مواد شوینده
کندانسور معمولا چرب است. آب خالی چربی را نمیبرد. محلول شوینده یا اسپری چربیزدا را روی تمام سطح کندانسور بپاشید. اجازه دهید مواد حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی سطح بماند تا چربیها و گلهای سفت شده را در خود حل کند.
مراقب باشید از مواد اسیدی قوی (مثل جوهر نمک) به هیچ وجه استفاده نکنید، چون آلومینیوم را مثل میخورد و باعث سوراخ شدن رادیاتور میشود.

مرحله چهارم: شستشو با آب
حساسترین مرحله همینجاست. پرههای آلومینیومی کندانسور بسیار نازک هستند و مثل کاغذ مچاله میشوند.
- هرگز نازل کارواش فشار قوی را از فاصله نزدیک روی کندانسور نگیرید. فشار آب کارواش پرهها را له میکند و مسیر عبور هوا را برای همیشه میبندد.
- شیلنگ آب شهری را بردارید. زاویه پاشش آب باید کاملا مستقیم به سطح رادیاتور باشد. اگر آب را کج بگیرید، پرهها خم میشوند.
- شستشو را از بالا به پایین انجام دهید تا کثیفیها به سمت پایین سرازیر شوند. این کار را آنقدر ادامه دهید تا آبی که از زیر ماشین میریزد، شفاف و تمیز شود.
- اگر امکانش را دارید، آب را از سمت موتور به سمت بیرون بپاشید. این کار بسیار موثرتر است چون آشغالها را به همان سمتی که وارد شدهاند، هل میدهد بیرون.

مرحله پنجم: خشک کردن و ترمیم پرهها
بعد از شستشو، با استفاده از باد ملایم، قطرات آب را خشک کنید. حالا با دقت نگاه کنید. اگر جایی از پرهها در اثر ضربه سنگ یا فشار آب کج شده است، با استفاده از شانه فین یا نوک یک پیچگوشتی ریز آنها را صاف کنید تا مسیر هوا باز شود. هرچه سطح تماس هوا بیشتر باشد، خنککنندگی بهتر است.

ارزیابی عملکرد با تست Delta T
پس از سرویس، نباید فقط به احساس خنکی بسنده کرد. با تست علمی Delta T (اختلاف دما)، سلامت سیستم را با عدد و رقم بسنجید:
روش انجام تست:
- تنظیمات: خودرو روشن، دور موتور روی 1500rpm، کولر روی حداکثر سرما و فن در تندترین حالت (دریچه روی گردش داخلی باشد).
- ثبت دمای ورودی: دماسنج را نزدیک دریچه مکش (زیر داشبورد سمت شاگرد) بگیرید و عدد را یادداشت کنید.
- ثبت دمای خروجی: دماسنج را داخل دریچه پرتاب باد مرکزی بگذارید تا عدد ثابت شود.
- محاسبه: دمای خروجی را از ورودی کم کنید.
تحلیل نتایج:
- بین ۱۵ تا ۲۲ درجه: عملکرد سیستم مناسب است و کولر در سلامت کامل قرار دارد.
- کمتر از ۱۰ درجه: راندمان پایین است؛ احتمالا کندانسور هنوز کثیف است، گاز سیستم کم شده و یا دریچه بخاری کامل بسته نمیشود.
- کمتر از ۵ درجه: سیستم عملا خنک کنندگی ندارد و نیاز به بازبینی تخصصی کمپرسور و مدار مبرد دارد.
نکته: این تست به شما ثابت میکند که آیا با یک شستوشوی ساده مشکل حل شده یا نیاز به هزینههای سنگینتری مثل شارژ گاز و تعمیر کمپرسور دارید.

تاثیر سرویس کندانسور بر کاهش استهلاک و مصرف سوخت
شستوشوی کندانسور کولر، یک سرویس دورهای ساده اما واجب است. وقتی کندانسور تمیز باشد، کامیونت یا کشنده شما بهتر نفس میکشد، آمپر آب پایین میآید، فشار کمتری به موتور وارد میشود و در نتیجه مصرف سوخت کاهش مییابد. فراموش نکنید که یک لایه خاک ۲ میلیمتری، میتواند بازدهی کولر را تا ۴۰ درصد کاهش دهد.
پس به جای اینکه مدام درجه کولر را زیاد کنید، یک بار آستین بالا بزنید و راه تنفس ماشین را باز کنید. این کار نهایتا نیم ساعت وقت شما را میگیرد، اما راندمان سیستم کولر را در اوج گرمای تابستان به حداکثر میرساند.
شما برای تمیز کردن کندانسور و رادیاتورهای ماشین سنگین خود از چه روشی استفاده میکنید؟ آیا تا به حال تجربه خرابی کولر به خاطر کثیفی کندانسور را داشتهاید؟ تجربیات و ترفندهای خود را در بخش نظرات بنویسید تا همکاران تازهکار هم یاد بگیرند.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
-
بررسی وضعیت تولید کامیون در ایران؛ رقابت میان خودروسازان به نفع کیست؟ -
نرخ حمل و نقل جادهای کالا بهروزرسانی شد؛ محاسبه براساس شاخص تن کیلومتر -
شرکتهای بزرگ مقیاس مانعی بر سر راه رانندگان کامیون -
نوسازی به سبک مرسدس بنز؛ نقش طرح ریپاور در کاهش هزینه ناوگان چیست؟ -
نمایشگاه راهسازی و بتن شیراز؛ فرصتی برای نمایشگاه آخرین دستاورد شرکتها
-
عرضه پیکاپ فوتون بنزینی اتومات در بورس کالا (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کشنده تک محور اتومات فاو 460 (دی 1404)
-
طرح پیشفروش کامیونتهای جک با امکان اخذ تسهیلات لیزینگ (دی 1404)
-
طرح پیشفروش عادی علیالحساب کامیونتهای جک (دی 1404)
-
عرضه ون فوتون وانا نیوفیس در بورس کالا (دی 1404)
-
عرضه کشنده فوتون H5 در بورس کالا (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیونت فورس 6 تن خوابدار (دی 1404)
-
طرح فروش فوری زامیاد EX تکسوز و انواع پادرا پلاس (دی 1404)
-
عرضه کشنده فاو جفت محور J6P-460 در بورس کالا (دی 1404)
-
فروش فوری قیمت قطعی پیکاپ مکسوس استار H (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیونتهای فورس و کامیون کمپرسی امپاور (دی 1404)
-
طرح فروش نقدی کامیون میکسر و کمپرسی new2631 (دی 1404)
برای دریافت رایگان اطلاعیههای فروش نقدی و اقساطی انواع کامیونت و کامیون، اطلاعات زیر را وارد کنید.
سلام
ممنون از مقاله خوبتون
اگر کندانسور رو پیاده کنیم بیاریم پایین تمیز کنیم اتفاق خاصی میوفته؟منظورم اینه که داخلش گاز داره یانه نمیشه گاز رو قطع کرد؟
سلام سپاس از همراهی شما، کندانسور حاوی گاز مبرد است و قبل از باز کردن یا تمیزکاری کامل، باید گاز سیستم بهصورت ایمن تخلیه شود تا خطر یا آسیب به قطعات پیش نیاید.